Οι ευρωβουλευτές έκαναν εκ νέου έκκληση για απαγόρευση στα τρόφιμα από κλωνοποιημένα ζώα στην ψηφοφορία για τα νέα τρόφιμα την Τετάρτη. Ζήτησαν επίσης μορατόριουμ στα τρόφιμα που παράγονται με χρήση νανοτεχνολογίας έως ότου αποκλειστούν ενδεχόμενοι κίνδυνοι για την υγεία των καταναλωτών.

Η νομοθετική ρύθμιση για τα νέα τρόφιμα, τα οποία προέρχονται από νέες τεχνολογίες παραγωγής ή έχουν παραδοσιακά καταναλωθεί μόνο εκτός ΕΕ, έχει ξεκινήσει από το 1997. Το Ευρωκοινοβούλιο ψήφισε υπέρ μιας ενιαίας διαδικασίας έγκρισης ενώ αξιολογήσεις κινδύνων θα πρέπει να διεξάγονται από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Εξέφρασαν, ωστόσο, συγκεκριμένες ανησυχίες στη χρήση κλωνοποιημένων ζώων και νανοτεχνολογίας στα τρόφιμα.

Όχι στα τρόφιμα από κλωνοποιημένα ζώα

Σήμερα δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες σε επίπεδο ΕΕ που να επιτρέπουν ή να απαγορεύουν τη χρήση γαλακτοκομικών προϊόντων και κρέατος από κλωνοποιημένα ζώα. Το Συμβούλιο και η Επιτροπή επιθυμούν να συμπεριλάβουν τους κανόνες για τα εν λόγω προϊόντα σε αυτούς των νέων τροφίμων, όμως οι ευρωβουλευτές ψήφισαν τον αποκλεισμό τους από αυτούς τους κανόνες. Αντίθετα, ζήτησαν να προταθεί νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύοντας ρητά τα φαγητά που προέρχονται από κλωνοποιημένα ζώα και τους απογόνους του, επιβάλλοντας στο μεταξύ μορατόριουμ στη διάθεσή τους στην αγορά.

Η εισηγήτρια της έκθεσης για τα νέα τρόφιμα, εκ μέρους της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων του Ευρωκοινοβουλίου, Ολλανδή ευρωβουλευτής Katrika Liotard της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς, σχολίασε ότι "το ΕΚ υποστηρίζει με καθαρή πλειοψηφία τις αντιρρήσεις δεοντολογικού χαρακτήρα όσον αφορά την παραγωγή κλωνοποιημένου κρέατος η φαγητού. Τα κλωνοποιημένα ζώα υποφέρουν σε μεγάλο βαθμό δυσανάλογα από ασθένειες, δυσμορφίες και πρόωρο θάνατο. Οι ευρωβουλευτές ζητούν κατάλληλη νομοθετική ρύθμιση εδώ και χρόνια: είναι πλέον καιρός η Επιτροπή να ακούσει το Κοινοβούλιο και τους πολίτες σε αυτό το ζήτημα."

Μορατόριουμ στα νανοϋλικά

Τα συστατικά που περιέχουν νανοϋλικά καθώς και τα τρόφιμα που προέρχονται από χρήση νανοτεχνολογίας θα πρέπει να υπόκεινται στους κανόνες των νέων τροφίμων, συμφώνησε το ΕΚ. Ζητά επίσης μορατόριουμ έως ότου ειδικές μέθοδοι αξιολόγησης αποδείξουν ότι διεργασίες παραγωγής με χρήση νανοτεχνολογίας ή νανοϋλικών είναι ασφαλής, εκφράζοντας ταυτόχρονα ανησυχίες ότι η νανοτεχνολογία χρησιμοποιείται ήδη στα τρόφιμα καθώς και στις συσκευασίες τους. Οποιαδήποτε εγκεκριμένα νανοϋλικά οφείλουν να επισημαίνονται στις συσκευασίες των τροφίμων.

Ναι σε τρόφιμα από ζώα που τρέφονται από γενετικά τροποποιημένα προϊόντα

Η πλειοψηφία των ευρωβουλευτών απέρριψε την τροπολογία που ζητούσε υποχρεωτική επισήμανση στα τρόφιμα που προέρχομαι από ζώα στα οποία έχουν χορηγηθεί γενετικά τροποποιημένες ζωοτροφές.

Αντιδράσεις ελλήνων ευρωβουλευτών

«Θρίλερ στο Ευρωκοινοβούλιο για τα "νέα τρόφιμα"» ανέφερε ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Χουντής, αμέσως μετά την ανακοίνωση της ψηφοφορίας  και συνεχίζοντας τις δηλώσεις του ανέφερε τα εξής: «Μεγάλη κινητοποίηση σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εναντίον της ανάπτυξης των λεγόμενων "νέων τροφίμων", δηλαδή των τροφίμων που προέρχονται από γενετικές παρεμβάσεις σε παραδοσιακά υλικά.

Η Ολομέλεια του ΕΚ ενέκρινε τροπολογίες της εισηγήτριας Λίοταρντ, ευρωβουλευτού της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς, που εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου και προστασίας των καταναλωτών, υψηλό επίπεδο διαβίωσης των ζώων καθώς και προστασία του περιβάλλοντος.

Οι ευρωβουλευτές είπαν 3 όχι στην πρόταση της Κομισιόν για τροποποίηση του Κανονισμού για τα νέα τρόφιμα, και αποφάσισαν:

1. να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού για τα νέα τρόφιμα, τα τρόφιμα που προέρχονται από κλωνοποιημένα ζώα και τους απογόνους τους

2. εμπάργκο στις εισαγωγές νέων τροφίμων από κλωνοποιημένα ζώα

3. ότι τα τρόφιμα για τα οποία έχουν εφαρμοσθεί διαδικασίες παραγωγής που απαιτούν ειδικές μεθόδους αξιολόγησης του κινδύνου (π.χ. τρόφιμα που έχουν υποστεί κατεργασία με χρήση νανοτεχνολογίας) να μη διατίθενται στην αγορά έως ότου οι ειδικές αυτές μέθοδοι εγκριθούν για χρήση και καταδειχθεί μέσω κατάλληλης αξιολόγησης της ασφάλειας που θα βασίζεται σε αυτές τις μεθόδους ότι η χρήση των εν λόγω τροφίμων είναι ασφαλής.

Δυστυχώς απορρίφθηκε τροπολογία με μόνο 18 ψήφους διαφορά που ζητούσε ότι "τα προϊόντα που παράγονται από ζώα στα οποία έχουν χορηγηθεί γενετικά τροποποιημένες ζωοτροφές πρέπει να φέρουν την επισήμανση "παράχθηκε από ζώα τα οποία έχουν τραφεί με γενετικά τροποποιούμενες ζωοτροφές"».

Καταλήγοντας ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Ν. Χουντής, που με την ψήφο του αντιτάχθηκε στο σχέδιο πρότασης της Επιτροπής, δήλωσε ότι "πέρα από την απειλή που αποτελούν τα νέα αυτά τρόφιμα για την ίδια τη γεωργική παραγωγή, η οποία ως τώρα ήταν ο κατ' εξοχήν προμηθευτής τροφίμων, υπάρχει επίσης το τεράστιο ζήτημα της προστασίας των καταναλωτών. Όσα προβλέπονται στον Κανονισμό της Επιτροπής για τη σήμανση των νέων τροφίμων είναι εσκεμμένα ανεπαρκή και αδιαφανή για τον καταναλωτή. Οι πολυεθνικές ανταγωνίζονται για το ποιά θα επενδύσει πρώτη σε 'επικίνδυνους' τομείς για την υγεία και το περιβάλλον, προωθώντας στις αγορές μη ασφαλείς επιστημονικά τεχνολογίες. Δεν θα πρέπει να είναι τα οικονομικά συμφέροντα αυτών των εταιρειών εκείνα που θα καθορίσουν τα διατροφικά πρότυπα των καταναλωτών που στην πλειοψηφία τους, όπως φαίνεται και από τις Εκθέσεις του Ευρωβαρόμετρου, τίθενται κατά των τροφίμων από κλωνοποιημένα ζώα και νανοϋλικά".

Ο Κρίτων Αρσένης

«Απορρίφθηκε το δικαίωμα των Ευρωπαίων πολιτών να γνωρίζουμε ποια μεταλλαγμένα προϊόντα φτάνουν στο τραπέζι μας» δήλωσε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κρίτων Αρσένης και εξηγώντας την δήλωσή του αναφέρει πως «Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέρριψε την υποχρεωτική σήμανση τροφίμων που προέρχονται από ζώα που έχουν τραφεί με γενετικά τροποποιημένες τροφές. Αν και η σχετική τροπολογία κέρδισε την πλειοψηφία των ψήφων του Ευρωκοινοβουλίου, λόγω της καταψήφισης από την πλειοψηφία των συντηρητικών, δεν συγκέντρωσε την ενισχυμένη πλειοψηφία που απαιτούταν για την έγκρισή της. Η ίδια πλειοψηφία απέρριψε τροπολογία για την διεξαγωγή ανεξάρτητων μελετών για την επίπτωση των μεταλλαγμένων και άλλων "νέων τροφών" στην ανθρώπινη υγεία».

Η πλήρης δήλωση ευρωβουλευτή μετά το τέλος της ψηφοφορίας έχει ως εξής: «Σήμερα είναι μία εξαιρετικά δυσάρεστη ημέρα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Καταψηφίστηκε το δικαίωμα των Ευρωπαίων πολιτών να γνωρίζουμε αν τα ζωικά προϊόντα που καταναλώνουμε προέρχονται από ζώα που έχουν τραφεί με γενετικά τροποποιημένες τροφές. Καταψηφίστηκε επίσης η αυτονόητη υποχρέωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διεξάγει ανεξάρτητες μελέτες για τις επιπτώσεις των μεταλλαγμένων και άλλων "νέων τροφίμων" στην ανθρώπινη υγεία. Και όλα αυτά όταν ενδεχομένως να υπάρχουν κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση μεταλλαγμένων καθώς με βάσει δηλώσεων της Επιτροπής το 80-90% των ζωοτροφών περιέχουν μεταλλαγμένα, ενώ πρόσφατες μελέτες απέδειξαν ότι μεταλλαγμένα γονιδιώματα από τις μεταλλαγμένες τροφές μπορούν να ανιχνευτούν στο γάλα των ζώων».

Τα επόμενα βήματα

Εάν το Συμβούλιο των Υπουργών δεν αποδεχθεί τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη δεύτερη αυτή ανάγνωση, τα δύο μέρη θα αναζητήσουν τη συμφωνία μέσω της επιτροπής συνδιαλλαγής.