Συγκεκριμένα, όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Καραμίχας «Ο αγροτικός τομέας βρίσκεται σε κρίση τα τελευταία χρόνια. Και αυτό συνδέεται κυρίως με την αποεπένδυση στον πρωτογενή τομέα, που διαρκεί πάνω από μια δεκαετία. Για το λόγο αυτό, από την προηγούμενη Γενική Συνέλευση της ΠΑΣΕΓΕΣ, τον Νοέμβριο του 2009, καταστήσαμε σαφές ότι η πολιτική για τις επενδύσεις, αποτελεί για μας την Κόκκινη Γραμμή».

Ενώ στον επίλογο της ομιλίας του ανέφερε πως η ΠΑΣΕΓΕΣ «Θεωρεί ότι η διημερίδα του Κοινωνικού Διαλόγου με την ΟΚΕ και με το Υπουργείο ότι αποτελεί την αρχή της διαβούλευσης για τον αγροτικό τομέα. Και θα την χαρακτηρίζαμε ως ουσιαστική και όχι προσχηματική, αν μέσα σε αυτό το διήμερο προσδιορίζαμε την ατζέντα των θεμάτων που θα τεθούν σε διαρκή διαβούλευση. Και αυτό με ένα και μοναδικό στόχο. Το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, ένα-ένα από τα θέματα που συζητούνται, να λύνεται, έτσι ώστε να αποφεύγεται η ανακύκλωση σε ατέρμονες διαβουλεύσεις. Για να πραγματοποιηθεί αυτό οφείλουμε όλοι να αποδεχτούμε μια βασική αρχή. Στις οργανωμένες κοινωνίες, προχωρούμε με την απόφαση της πλειοψηφίας και την αποδοχή της από την μειοψηφία».

Καταλήγοντας ο Πρόεδρος έθεσε την πρόταση πως «Από τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση των αγροτεμαχίων και θα είναι αδιαμφισβήτητο το αγροτικό κτηματολόγιο, πρέπει να καθοριστεί με νόμο του κράτους, η χρήση της γεωργικής και της κτηνοτροφικής γης».

Αναλυτικότερα, οι βασικοί άξονες της παρέμβασης του Προέδρου της ΠΑΣΕΓΕΣ, κ. Τζανέτου Καραμίχα, στον «Κοινωνικό Διάλογο για τη Γεωργία, την Αγροτική Ανάπτυξη και τα Τρόφιμα» έχουν ως εξής:

Σήμερα που κάνουμε αυτή τη διαβούλευση τα ζητήματα της αγροτικής οικονομίας, γίνονται κάτω από το καθεστώς μιας βαθειάς παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αλλά και μιας κρίσης στον αγροτικό τομέα που κρατάει πολλά χρόνια. Κοινός τόπος είναι να διαμορφώσουμε πολιτικές διεξόδου από την κρίση αυτή.

Εμείς πιστεύουμε ότι η προσέγγιση δεν μπορεί να είναι στενά οικονομική. Πρέπει να είναι και κοινωνική και περιβαλλοντική. Να προσεγγίζει όλες τις παραμέτρους για την περιφερειακή και ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας, αλλά και να εξετάζει πτυχές που αποτελούν αντίβαρο της αστυφιλίας αλλά και πλευρές εθνικής εδαφικής ακεραιότητας για τη διατήρηση του παραγωγικού ιστού.

Το μέλλον της ΚΑΠ

 Η ΚΑΠ, κυρίως μετά το 1992, βρίσκεται συνεχώς σε μεταρρύθμιση. Πριν αφομοιώσουμε την κάθε αλλαγή ακολουθεί η επόμενη και όπως έχει δείξει η εμπειρία κάθε αλλαγή είναι χειρότερη από την προηγούμενη. Κατά την εκτίμησή μας η τάση αυτή θα συνεχιστεί.

Η μελλοντική (μετά το 2013) ΚΑΠ θα βασίζεται στις εξής παραμέτρους:

Δημοσιονομικές πιέσεις: Στην καλύτερη περίπτωση εκτιμούμε ότι οι δαπάνες της ΚΑΠ θα παραμείνουν στα ίδια επίπεδα (για να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες μελλοντικών διευρύνσεων), χωρίς να αποκλείεται παραπέρα μείωσή τους (σενάριο για το οποίο πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι).

Οροφή ενισχύσεων: Εκτός από τα κατώφλια ενισχύσεων εκτιμούμε ότι πρέπει να προβλέπεται και οροφή ενισχύσεων και σαν τέτοια προτείνουμε τις 200.000 ευρώ. Κάτι τέτοιο είναι απόλυτα δικαιολογημένο, γιατί δεν κατανοούμε πως σε περίοδο δημοσιονομικών πιέσεων υπάρχουν εκμεταλλεύσεις που παίρνουν άμεσες ενισχύσεις πάνω από 3 εκ. ευρώ.

Υπενθυμίζουμε ότι κάτι τέτοιο προέβλεπε η πρόταση MAC SHARY (το 1992) και FISCHLER (2003).

Μεγαλύτερη μεταφορά πόρων (διαφοροποίηση) από τον α στον β πυλώνα: Σήμερα το ποσοστό αυτό είναι 7% για να ανέλθει σταδιακά στο 10%.

Οποιαδήποτε σκέψη για μεγαλύτερο ποσοστό πρέπει να είναι προαιρετική επιλογή των Κρατών - Μελών.

 Δικαιότερη και περισσότερο κοινωνικά αποδεκτή κατανομή της στήριξης μεταξύ Κρατών - Μελών: Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απειλή για τις άμεσες ενισχύσεις που εισρέουν στη χώρα μας (2,7δις € το χρόνο), γιατί ο μέσος όρος στήριξης της Ελλάδας είναι 59 ευρώ το στρέμμα έναντι 22 ευρώ το στρέμμα του κοινοτικού μέσου όρου. Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι με δείκτες και κριτήρια (απασχόληση, μέγεθος, εκμετάλλευσης, ορεινές - μειονεκτικές περιοχές κ.λ.π.) να αντιπαλέψουμε τέτοιες λογικές.

Στήριξη σε όσους παράγουν: Οποιοδήποτε μοντέλο και να επιλέξουμε η μελλοντική στήριξη (μετά το 2013) πρέπει να κατευθύνεται σε όσους παράγουν γεωργικά προϊόντα και όχι σε όσους είχαν δικαιώματα την περίοδο αναφοράς 2000-2002 και έκτοτε έχουν σταματήσει την παραγωγή.

 Επανεθνικοποίηση της ΚΑΠ: Οποιαδήποτε τέτοια σκέψη άμεση ή έμμεση, μερική ή ολική επανεθνικοποίηση της ΚΑΠ πρέπει να αποκλειστεί, γιατί η οικονομία της χώρας μας δεν αντέχει κάτι τέτοιο.

Επενδύσεις

 Ο αγροτικός τομέας βρίσκεται σε κρίση τα τελευταία χρόνια. Και αυτό συνδέεται κυρίως με την αποεπένδυση στον πρωτογενή τομέα, που διαρκεί πάνω από μια δεκαετία. Για το λόγο αυτό, από την προηγούμενη Γενική Συνέλευση της ΠΑΣΕΓΕΣ, τον Νοέμβριο του 2009, καταστήσαμε σαφές ότι η πολιτική για τις επενδύσεις, αποτελεί για μας την Κόκκινη Γραμμή.

Τονίσαμε από την αρχή, στην πρώτη πανηγυρική συνεδρίαση του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης 2007-2013 και το επαναλαμβάνουμε έκτοτε συνεχώς, σε όλες τις Επιτροπές Παρακολούθησης, ότι το Πρόγραμμα αυτό είναι αποτυχημένο. Είναι ένα Πρόγραμμα εργολαβικού και μελετητικού προσανατολισμού. Γι'αυτό ζητούσαμε και ζητάμε τη ριζική μετατροπή του.

Ο ανασχεδιασμός του Προγράμματος πρέπει κατά την άποψή μας να βασιστεί στις ακόλουθες προτεραιότητες :

• Στις επενδύσεις στον πρωτογενή τομέα (που φυσικά δεν περιλαμβάνουν την πρόωρη συνταξιοδότηση και το πριμ πρώτης εγκατάσταση).
• Στην μεταποίηση των αγροτικών προϊόντων για να προστεθεί αξία στο τελικό προϊόν.
• Στις επενδύσεις για τη σωστή διαχείριση των υδάτινων πόρων. Διαφωνούμε με την άκριτη νέων εγγειοβελτιωτικών έργων σε κάθε Νομό της χώρας. Πρέπει κατ' αρχήν να στηρίξουμε αρδευτικά έργα που έχουν κατασκευαστεί πριν από 50 χρόνια και βρίσκονται στο όριο της αντοχής τους, καθιστώντας αναποτελεσματική και κοστοβόρα τη λειτουργία τους. Από εκεί πρέπει να ξεκινήσουμε. Στο ζήτημα αυτό, θεωρώ κρίσιμη την πρωτοποριακή μελέτη του Ινστιτούτου Συνεταιριστικής Οικονομίας - ΠΑΣΕΓΕΣ, για τη δημιουργία ενιαίου μοντέλου διαχείρισης νερού, η οποία πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ξεχωριστής διαβούλευσης.
• Στις επενδύσεις για την αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με συλλογικές πρωτοβουλίες αγροτών, για τη συμπλήρωση του εισοδήματός τους.

Εξυγχρονισμός Οργανισμών και Θεσμών

 Η λειτουργία των Οργανισμών που εποπτεύει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων μας αφορά όλους και ως φορολογούμενους πολίτες και ως αγρότες. Το πρώτο που επισημαίνουμε είναι ότι δεν χρειάζονται τόσοι πολλοί θεσμοί. Απαιτείται η συγχώνευσή τους. Το δεύτερο αφορά στην εξυγίανση και την ορθολογική λειτουργία τους.

Και επειδή το θέμα αυτό είναι μεγάλο και θα απαιτηθεί σημαντικό χρονικό διάστημα για να εξαντληθεί η συζήτησή του, θα τοποθετηθούμε σε ένα μόνο Οργανισμό, στον ΕΛΓΑ.

Κανείς δεν διαφωνεί ότι όπως λειτουργεί σήμερα ο ΕΛΓΑ έχει εξελιχθεί σε ένα τρίτο πυλώνα ενίσχυσης του εισοδήματος των αγροτών, ζήτημα για το οποίο συχνά μας εγκαλεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι επαγγελματίες αγρότες θέλουν τον ΕΛΓΑ ως Οργανισμό που λειτουργεί στο πλαίσιο της Κοινωνικής Αλληλεγγύης για τις πολύ δύσκολες στιγμές και επιπτώσεις από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Είναι συνεπώς κατεπείγον θέμα ο εκσυγχρονισμός του Οργανισμού αυτού.

Ειδικότερα, αποφασίσαμε, συνοπτικά, τα εξής :

α) Ο ΕΛΓΑ πρέπει να είναι πραγματικός και αμιγής Οργανισμός Γεωργικών Ασφαλίσεων στη βάση της αρχής της Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Απαιτείται η άμεση επανεξέταση του καθεστώτος είσπραξης των υποχρεωτικών υπέρ ΕΛΓΑ εισφορών και της υιοθέτησης άλλων διασταυρωτικών και ελεγκτικών στοιχείων όπως είναι η δήλωση καλλιέργειας.

β) Πρέπει να υπάρξει σαφής θεσμικός και λειτουργικός διαχωρισμός του ΕΛΓΑ και των ΠΣΕΑ.

γ) Για τις ανάγκες εκσυγχρονισμού τόσο του ΕΛΓΑ όσο και των ΠΣΕΑ, πρέπει να προβλεφθεί η μεταφορά σημαντικού λειτουργικού κόστους από το σημερινό σχήμα ΕΛΓΑ/ΠΣΕΑ, προς τα ΠΣΕΑ.

δ) Πρέπει να επανεξεταστεί η διαδικασία εκτιμήσεων των καλυπτόμενων κινδύνων, με την εισαγωγή και εφαρμογή των μέγιστων αντικειμενικών μεθόδων και κριτηρίων, καθώς και με συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερόμενων.

ε) Πρέπει να καταργηθούν οι λεγόμενες «κατ' εξαίρεση αποζημιώσεις», ενώ η πιθανότητα ένταξης νέων κινδύνων είτε στο σκέλος ΕΛΓΑ, είτε στο σκέλος ΠΣΕΑ, πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο επιστημονικών αναλογιστικών μελετών και μελετών ανάλυσης κόστους/οφέλους.

στ) Να αποσαφηνισθεί το καθεστώς της ασφαλιστικής αγοράς στη χώρα μας ταυτόχρονα με την επανεξέταση του καθεστώτος ΕΛΓΑ και ΠΣΕΑ.

Σε ότι αφορά τους θεσμούς θα αναφερθούμε σε δύο περιπτώσεις. Πρώτο στους συνεταιρισμούς: Εμείς, ο συνεταιρισμός που θέλουμε και πιστεύουμε είναι αυτός που συγκεντρώνει την αγροτική παραγωγή, την μεταποιεί με προστιθέμενη αξία και την τοποθετεί στο ράφι. Είναι ο συνεταιρισμός που ενημερώνει τους αγρότες - μέλη του για τις νέες τάσεις και τις εξελίξεις στην αγορά. Είναι ο συνεταιρισμός, που μαζί με άλλους συνεταιρισμούς, διαμορφώνει οικονομίες κλίμακος για την προμήθεια των παραγωγών με φθηνά εφόδια, ώστε να στηρίζεται το κόστος παραγωγής. Είναι ο συνεταιρισμός που έχει μόνο ενεργούς αγρότες.

Με αυτές τις αρχές είμαστε καθόλα έτοιμοι να διαβουλευθούμε με την Κυβέρνηση, τα πολιτικά κόμματα και οποιονδήποτε άλλο ενδιαφερόμενο, για να διαμορφώσουμε το θεσμικό πλαίσιο και όλα τα επενδυτικά εργαλεία που απαιτούνται για να φθάσουμε στο στόχο αυτό.

Θέλω να πω δύο λόγια για τον αγροτικό συνδικαλισμό γιατί από εκεί ξεκίνησα. Δεν πιστεύω ότι χρειάζονται νέες ρυθμίσεις στον υφιστάμενο νόμο (1361/83). Απλά ο Νόμος αυτός πρέπει να καταργηθεί, μια και κρίνεται επαρκής η ισχύουσα νομοθεσία για το συνδικαλισμό (νόμος 1264/82, αστικός κώδικας κ.α.). Αυτό που χρειάζεται είναι να προσδιορισθούν με ακρίβεια δυο σημεία: ποια μορφή θα πρέπει να αναγνωρίζει η Πολιτεία ως συνδικαλιστική έκφραση των αγροτών (προφανώς μέλη πρέπει να είναι αποκλειστικά επαγγελματίες αγρότες). Το δεύτερο που χρειάζεται είναι να προσδιοριστεί πότε και πως αποκτάται η περιφερειακή και η εθνική εμβέλεια, ώστε να μην μπορεί ποτέ να αμφισβητηθεί ο χαρακτήρας του θεσμικού συνομιλητή.

Αγορά

 Επισημαίνουμε τα εξής για την παρέμβαση στην αγορά:

Ιχνηλασιμότητα: Οφείλει η Πολιτεία να υιοθετήσει και να εφαρμόσει ένα καθολικό σύστημα ιχνηλασιμότητας ώστε ο Έλληνας γεωργός και κτηνοτρόφος να προστατεύεται από τον αθέμιτο και νοθευμένο ανταγωνισμό (ελληνοποιήσεις). Από την άλλη πλευρά ο καταναλωτής πρέπει να έχει τη γνώση και την απόλυτη βεβαιότητα αναγνώρισης του τόπου παραγωγής και προέλευσης του κάθε προϊόντος - τροφίμου.

Τιμολόγηση: Ο τρόπος της τιμολόγησης είναι η κύρια αιτία που κατά τη δική μας άποψη συμβάλει στο μεγάλο άνοιγμα της ψαλίδας και στην αισχροκέρδεια. Προτείνουμε κάτι απλό. Την καθιέρωση ενός και μοναδικού τιμολογίου από τις αλυσίδες λιανικής πώλησης, το οποίο θα ενσωματώνει την αρχική τιμή όσο και τις εκπτώσεις.

Πληρωμές: Απαιτείται η πληρωμή των προμηθευτών εντός διμήνου από την ημερομηνία παράδοσης των αγροτικών τους προϊόντων στις αλυσίδες λιανικής πώλησης, σύμφωνα με τη σχετική Κοινοτική Οδηγία (2000/35/Ε.Κ.) αλλά και σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία (Π.Δ. 166- ΦΕΚ Α΄ 138/5.6.2003). Διαφορετικά οφείλει να επεμβαίνει άμεσα η Επιτροπή Ανταγωνισμού - όχι έτσι όπως λειτουργεί σήμερα, αλλά και η δικαιοσύνη.

Μητρώο εμπόρων - διακινητών: Πρέπει να δημιουργηθεί για όλους τους κλάδους αγροτικής παραγωγής. Δεν αρκεί η απλή καταγραφή τους. Αυτό που απαιτείται είναι ο προσδιορισμός προϋποθέσεων και κριτηρίων (κεφάλαια, εγγυήσεις, υποδομή) για την λειτουργία τους.

Παραπλανητική ετικέτα: Καταγράψαμε ότι μία στις δύο ετικέτες τροφίμων παραπλανούν τον καταναλωτή. Προτείνουμε, σε περίπτωση υποτροπής, την αφαίρεση της άδειας λειτουργίας για 2 χρόνια.

Μικρά δίκτυα λιανικής: Τα μικρά δίκτυα λιανικής οφείλεται να ενισχυθούν προνομιακά.

Εκπαίδευση

 Στο μεγάλο ζήτημα της εκπαίδευσης των αγροτών δεν θα αναφερθώ, γιατί αισιοδοξώ ότι σύντομα η ΠΑΣΕΓΕΣ θα είναι σε θέση να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη πρόταση.

Επίλογος

 Θεωρούμε ότι η διημερίδα του Κοινωνικού Διαλόγου με την ΟΚΕ και με το Υπουργείο ότι αποτελεί την αρχή της διαβούλευσης για τον αγροτικό τομέα. Και θα την χαρακτηρίζαμε ως ουσιαστική και όχι προσχηματική, αν μέσα σε αυτό το διήμερο προσδιορίζαμε την ατζέντα των θεμάτων που θα τεθούν σε διαρκή διαβούλευση.

Και αυτό με ένα και μοναδικό στόχο. Το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, ένα-ένα από τα θέματα που συζητούνται, να λύνεται, έτσι ώστε να αποφεύγεται η ανακύκλωση σε ατέρμονες διαβουλεύσεις.

Για να πραγματοποιηθεί αυτό οφείλουμε όλοι να αποδεχτούμε μια βασική αρχή. Στις οργανωμένες κοινωνίες, προχωρούμε με την απόφαση της πλειοψηφίας και την αποδοχή της από την μειοψηφία.

Υστερόγραφο-πρόταση: Από τη στιγμή που θα ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση των αγροτεμαχίων και θα είναι αδιαμφισβήτητο το αγροτικό κτηματολόγιο, πρέπει να καθοριστεί με νόμο του κράτους, η χρήση της γεωργικής και της κτηνοτροφικής γης.