Εναρκτήρια Ομιλία του Προέδρου της ΠΑΣΕΓΕΣ κ. Τζανέτου Καραμίχα

 

 

Κύριε  Υπουργέ,

Αγαπητοί Συνάδελφοι,

 

Σας καλωσορίζουμε στη σημερινή Ημερίδα μας για το Διαγνωστικό Έλεγχο της ΚΑΠ  που βρίσκεται ήδη σε διαβούλευση και σύντομα (πιθανότατα τον Νοέμβριο) αναμένεται να ληφθεί απόφαση. Πρόκειται για σημαντικό γεγονός, γιατί θα επηρεάσει τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή γεωργία και στην πέραν του 2013 περίοδο.

 

Πρέπει εξ αρχής να τονιστεί ότι κατά την άποψή μας ο προτεινόμενος διαγνωστικός έλεγχος της ΚΑΠ θεωρείται  πρόωρος μια που η μεταρρύθμισή της που άρχισε το 2003 ολοκληρώθηκε πριν ένα χρόνο και μάλιστα με μεταβατικές διατάξεις που φθάνουν μέχρι το 2011.

 

Συνεπώς, είναι πρόωρο να τίθεται σε συζήτηση ο έλεγχος της ΚΑΠ πριν ακόμα ολοκληρωθεί η μεταρρύθμισή της και πριν αφομοιωθούν οι μεταβολές που πρόσφατα αποφασίστηκαν. Από την άλλη πλευρά δεν έχουν μέχρι σήμερα καταγραφεί  πλήρως τα αποτελέσματα, οι επιπτώσεις  της ΚΑΠ, ούτε βέβαια έχουν αποτιμηθεί ορισμένοι φιλόδοξοι στόχοι, σύμφωνα με τους οποίους η νέα ΚΑΠ πρέπει να είναι λιγότερο γραφειοκρατική, περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον, συντονισμένη με τις ανάγκες της αγοράς, προσαρμοσμένη με τις προτεραιότητες και τις απαιτήσεις των καταναλωτών, ενισχυτική  της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων.

 

Δεν είναι συνεπώς δυνατόν να σχεδιάζονται και να αναπτύσσονται οι πρωτοβουλίες και οι επενδύσεις μας, υπό την απειλή  της επόμενης αξιολόγησης, υπό την αβεβαιότητα  της επόμενης  μεταρρύθμισης.  Δεν είναι δυνατόν να βαδίζουν οι παραγωγοί και οι οργανώσεις τους σε μία ΚΑΠ που μοιάζει με κινούμενη άμμο. Το 2000 με την  AGENDA -2000 μας έλεγε η Επιτροπή και το Συμβούλιο ότι οι όποιες αποφάσεις θα ισχύσουν  μέχρι το 2006. Αντί για την προβλεπόμενη ενδιάμεση επανεξέταση το 2003 μας προέκυψε η ριζική μεταρρύθμιση της ΚΑΠ, που άλλαζε τη μορφή και τη φιλοσοφία της παρεχόμενης στήριξης, με την αποσύνδεση των ενισχύσεων από την παραγωγή. Η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ το 2003-2004 που άρχιζε να εφαρμόζεται στα Κράτη-Μέλη το 2005-2006 μας είπε η Επιτροπή και το Συμβούλιο ότι θα ισχύσει μέχρι το 2013. Αντί για αυτό μας προέκυψε ο υπό κρίση διαγνωστικός έλεγχος της ΚΑΠ με ρυθμίσεις που θα ισχύσουν από το 2009.

Ζητείται συνεπώς το ελάχιστο. Απαιτείται ένα σταθερό πολιτικό περιβάλλον και μία ΚΑΠ με σαφείς και υλοποιήσιμες πολιτικές που θα πρέπει να έχουν ευρύ  χρονικό ορίζοντα.

 

Πρέπει να σημειωθεί ότι η τρέχουσα  συγκυρία χαρακτηρίζεται από την έντονη αστάθεια των αγορών στα διατροφικά αγροτικά προϊόντα, τόσο σε ευρωπαϊκό, όσο και σε διεθνές επίπεδο.

 

Σύμφωνα με έγκυρους  αναλυτές αναμένεται στα επόμενα χρόνια σημαντική αύξηση της ζήτησης τροφίμων και ο περιορισμός των διαθέσιμων καλλιεργούμενων εκτάσεων, με αποτέλεσμα να τίθεται ζήτημα διατροφικής ασφάλειας  και παραγωγικής ικανότητας της ευρωπαϊκής γεωργίας  για τη σταθερή και ασφαλή προμήθεια τροφίμων στους πολίτες της.

Το γεγονός αυτό και μόνο αυτό, θέτει ως προτεραιότητα περισσότερο αναγκαία τη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας και το ρόλο της στην παγκόσμια ζήτηση τροφίμων και λιγότερο εκείνη που αφορά στο διαγνωστικό έλεγχο της ημιτελούς πορείας της ΚΑΠ.

 

Δεν είναι  δυνατόν να αντιμετωπιστούν οι υφιστάμενες προκλήσεις, αλλά και οι νέες που επιδιώκονται, χωρίς την ανάγκη εκ νέου προσανατολισμού και στήριξης της ευρωπαϊκής  γεωργίας προς ένα αμιγώς διατροφικό και βιώσιμο παραγωγικό σύστημα για ένα επαρκές βάθος χρόνου. Δεν είναι τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από αυτό που τόνισε και ο κ. Σαρκοζί αναλαμβάνοντας την προεδρεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον περασμένο  Ιούλιο, ότι δηλαδή «η Ευρώπη οφείλει να προστατεύει την καθημερινή ζωή των πολιτών της από τους κινδύνους της παγκοσμιοποίησης».

 

Η συγκυρία που έχει διαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο στον αγροτικό τομέα χαρακτηρίζεται με τη συνεχή ριζική μεταρρύθμιση της ΚΑΠ από το 2003 μέχρι το 2007 και τον προτεινόμενο (2008) Διαγνωστικό της Έλεγχο. Την επόμενη χρονιά (2009) θα μας απασχολήσει το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ένωσης στη μετά το 2013  περίοδο.

 

Η μεταρρύθμιση της ΚΑΠ που άρχισε το 2003 στην διάρκεια της ελληνικής προεδρίας και ολοκληρώθηκε το 2007 με την μεταρρύθμιση των Οπωροκηπευτικών χαρακτηρίζεται από:

 

ü      Την αποσύνδεση των ενισχύσεων από την παραγωγή

 

ü      Την πολλαπλή συμμόρφωση

 

ü      Την μεταφορά πόρων από την α΄ στον β΄ πυλώνα (διακύμανση των ενισχύσεων)

 

Η μέχρι σήμερα αποτίμηση της μεταρρύθμισης στη χώρα μας έχει θετικά και αρνητικά με σημαντικότερη θετική πτυχή εκείνη της κατοχύρωσης των ενισχύσεων και τον προσανατολισμό της παραγωγής στις ανάγκες της αγοράς, ενώ σημαντικότερη αρνητική επίπτωση εκείνη της συρρίκνωσης της παραγωγής, με κυριότερα θύματα τον τομέα του καπνού και των τεύτλων.

 

Ο προτεινόμενος Διαγνωστικός Έλεγχος της ΚΑΠ δεν συνιστά μια νέα μεταρρύθμιση. Εν τούτοις, σε ορισμένα σημεία αλλάζει σημαντικά τα πράγματα, μεταφέροντας την ευθύνη-αρμοδιότητα  στα Κράτη - Μέλη για να αποφασίσουν σε ποιους και πως θα κατανεμηθεί η στήριξη. Η ΠΑΣΕΓΕΣ έχει ήδη κάνει μια πρώτη προσέγγιση στον προτεινόμενο Διαγνωστικό Έλεγχο και διαπιστώνει τα εξής :

 

ü      Η πρόταση δεν έχει πολιτική φυσιογνωμία, διέπεται από μίζερη διαχειριστική λογική και δεν απαντά στο επίκαιρο ζήτημα της διατροφικής επάρκειας.

 

ü      Είναι άτολμη, μια που δεν έχει αναδιανεμητικό χαρακτήρα με αποτέλεσμα να μην διαταράσσεται η σχέση 80:20 (δηλαδή το 20% των εκμεταλλεύσεων να εισπράττει το 80% των ενισχύσεων).

 

ü      Δεν αποκαθιστά αδικίες του παρελθόντος, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον καπνό και τη μεταφορά του εισοδήματος των καπνοπαραγωγών κατά 50%  στο β΄ πυλώνα από το 2010.

 

ü      Δεν οδηγεί στη δημοσιονομική ισορρόπηση των τομέων με αποτέλεσμα τα αροτραία και το βόειο να απορροφούν  το 70% των δαπανών της  ΚΑΠ.

 

ü      Διέπεται από υπέρμετρη γραφειοκρατία.

 

ü      Απουσιάζει ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο ποιότητας.

 

Αντίθετα :

 

ü      Αυξάνει σταδιακά και κλιμακωτά το ποσοστό μεταφοράς πόρων από τον α΄ στο β΄ πυλώνα από το σημερινό 5% στο 22% το 2013 για μέτρα Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία όμως ενώ είναι σε βάρος του εισοδήματός τους, δεν είναι στις περισσότερες περιπτώσεις προς όφελος των αγροτών.

 

ü      Διευρύνει τις δράσεις του άρθρου 69 του Κ.1782/2003 καθιστώντας το ουσιαστικά ένα τρίτο πυλώνα, που αποδομεί την ΚΑΠ και οδηγεί στην επανεθνικοποίησή της. Η μέχρι σήμερα εμπειρία από την εφαρμογή του άρθρου 69 του Κ.1782/2003 στη χώρα μας, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα για τη βελτίωση της ποιότητας και των δομών εμπορίας. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με τη προτεινόμενη διεύρυνση των δράσεων για την ασφάλιση παραγωγής με επιβάρυνση των παραγωγών και την αντιμετώπιση κρίσεων, μας οδηγεί στον επαναπροσδιορισμό της θέσης μας και τη μη εφαρμογή του.

 

ü      Εισάγει κατώφλι περικοπής ενισχύσεων, με όρια τα δέκα στρέμματα ή τα 250 €. Απορρίπτουμε τα 10 στρέμματα, γιατί έχουμε τομείς με μεγάλη στήριξη π.χ καπνός και εκ πρώτης όψεως δεν φαίνεται καταστροφικό για τη χώρα μας το ποσοτικό όριο των 250 €, τα οποία αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και μπορεί να μειωθούν στα 200, εκτιμώντας τη μικρή σχετική επίδραση στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Άλλωστε με τα σημερινά δεδομένα κάτω από 250 € παίρνουν 209.093 δικαιούχοι με αξία δικαιωμάτων 28,2 εκατ. €. Τα χρήματα αυτά εκτιμούμε ότι δε θα χαθούν μια που θα γίνει εσωτερική αναδιανομή.

 

ü      Εισάγει γενικευμένο σύστημα αποσύνδεσης των ενισχύσεων από την παραγωγή, το οποίο καταρχάς μας βρίσκει σύμφωνους. Αυτό όμως δεν μπορεί να είναι  μονοσήμαντο και ανεξάρτητο απ' την ανάγκη διατήρησης της αγροτικής παραγωγής, προς ένα αμιγώς  παραγωγικό - διατροφικό μοντέλο. Δεν μπορεί το 2013  να παρέχεται στήριξη σε κάποιον που έπαψε να παράγει το 2003, πριν δηλαδή μια δεκαετία. Κάτι τέτοιο δεν είναι δίκαιο και κοινωνικά αποδεκτό. Η στήριξη τόσο η κοινοτική όσο και η εθνική πρέπει να είναι στοχευμένη και να κατευθύνεται σε όσους συνεχίζουν να καλλιεργούν την γη, σε όσους έχουν παραγωγή  που σε τελική ανάλυση είναι oι επαγγελματίες αγρότες.

 

Προσβλέπουμε σε μια νέα ΚΑΠ με πολιτική φυσιογνωμία, με ενεργούς αγρότες και  μια ευρωπαϊκή γεωργία που θα συμβάλλει στην απασχόληση και την περιφερειακή ανάπτυξη που θα διατηρεί τον παραγωγικό και κοινωνικό ιστό και παράλληλα να διατηρεί και γιατί όχι να δημιουργεί και νέες θέσεις εργασίας στην περιφέρεια και παράλληλα να παρέχει διατροφική επάρκεια στους λαούς της.

 

Δεν μπορεί να διακηρύττουμε ότι η προηγούμενη ΚΑΠ ήταν γραφειοκρατική και σήμερα, δυο μόλις χρόνια από την εφαρμογή της, να έχουμε θέσει ως άμεση ανάγκη την αντιμετώπιση της νέας γραφειοκρατίας που έχει κιόλας δημιουργηθεί. Δεν μπορεί να ισχυριζόμαστε ότι η απλοποίηση της ΚΑΠ ήταν βασικό επιχείρημα για την μεταρρύθμισή της και στην πορεία να διαπιστώνουμε τη δημιουργία πρόσθετων υποχρεώσεων, νέων πολύπλοκων διαδικασιών, αύξηση της γραφειοκρατίας και διόγκωση των δαπανών διαχείρισης των αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

 

Είναι σαφές ότι απαιτείται μία ΚΑΠ που πρέπει να είναι απλή για να γίνεται κατανοητή, ρεαλιστική για να είναι εφαρμόσιμη, ειλικρινής για να είναι πιστευτή, αποτελεσματική για να έχει αντίκρισμα.

 

Δεν είναι δυνατόν ως καταναλωτές, να μην μπορούμε να διακρίνουμε  στην ετικέτα ποιο είναι το ποιοτικό προϊόν, ποια είναι η χώρα  προέλευσής του, ποια είναι η ταυτότητά του, τι σημαίνει η πιστοποίησή του. Δεν είναι δυνατόν να μας αφήνει αδιάφορους η παραπλάνηση του καταναλωτή. Δε μπορεί να απειλείται η καθημερινή  μας διατροφή από ακατάλληλα τρόφιμα - συχνά εισαγόμενα  από τρίτες  χώρες-εξ' αιτίας της αδυναμίας ελέγχου της ποιότητάς του.

 

Απαιτούμαι μια ΚΑΠ που θα έχει  ξεκάθαρο πλαίσιο για την ποιότητα  και τον έλεγχο των τροφίμων, προσδιορίζοντας ακριβώς και το πλαίσιο του ευρωπαϊκού διατροφικού μοντέλου με ποιοτικά, πιστοποιημένα  και απόλυτα ασφαλή  τρόφιμα.

 

Δεν μπορεί να καλούμε τον παραγωγό να συμβάλλει ενεργά στην προστασία και τη διατήρηση του περιβάλλοντος και από την άλλη να τον πολιορκούμε με δαιδαλώδεις διαδικασίες.

 

Η γραφειοκρατία της πολλαπλής συμμόρφωσης πρέπει να περιοριστεί στο ελάχιστο δυνατό.

 

Είναι φανερό ότι ο προσανατολισμός των αγροτών στην παραγωγή ποιοτικών  τροφίμων τείνει να αποτελεί περισσότερο ζήτημα της αγοράς και λιγότερο ζήτημα  πολιτικής. Δεν είναι δυνατόν οι μεγάλες αλυσίδες τις λιανικής να καρπώνονται  συνεχώς την μερίδα του λέοντος και οι παραγωγοί να μην εισπράττουν καλύτερη τιμή όταν διαθέτουν στην αγορά  ποιοτικά προϊόντα. Δεν μπορούμε να συμβιβαστούμε με την άποψη ότι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας μπορεί να συμβαδίζει χωρίς τη στήριξη του αγροτικού εισοδήματος. Δεν μπορούμε να φανταστούμε ότι η ευρωπαϊκή γεωργία μπορεί στο μέλλον να μοιάζει με μια εύπορη  υπεραγορά λίγων, περιτριγυρισμένη από καταναλωτές που εξοργίζονται από την ακρίβεια και από απεγνωσμένους αγρότες  που βρίσκονται στο όριο της διαβίωση, ή πολλές φορές κάτω από το όριο της φτώχιας.

 

Απαιτούμαι μια ΚΑΠ που θα απαντάει στις απαιτήσεις των καταναλωτών, χωρίς να αγνοεί το εισόδημα των παραγωγών. Οφείλεται συνεπώς  να ενισχυθεί και να στηριχθεί η παρέμβαση των οργανώσεων στην αγορά, για να περιοριστεί το άνοιγμα της ψαλίδας μεταξύ των τιμών παραγωγού και καταναλωτή, αλλά και για να αντιμετωπιστεί  και ο οικονομικός εκβιασμός  που συχνά ασκούν οι ισχυρές αλυσίδες λιανικής πώλησης.

 

Εκφράζονται σοβαρές επιφυλάξεις στη συμπληρωματική πολιτική της ΚΑΠ που αφορά το ποιοτικό παρακράτημα  και στο κατά πόσο μπορεί το εργαλείο αυτό (το οποίο μάλιστα διευρύνεται) να συμβάλλει ουσιαστικά στις απαιτήσεις ποιότητας που επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Τονίζεται ότι η διαχείριση αυτής της ποιοτικής πολιτικής παρουσιάζει δυσκολίες, αυξάνοντας την ήδη υπάρχουσα γραφειοκρατία της ΚΑΠ. Η διαχειριστική λογική που συνήθως διέπει το ποιοτικό παρακράτημα, δε φαίνεται ικανή να αντιμετωπίσει τις απαιτήσεις της αγοράς, που κρίνει την ποιότητα και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων.

 

Οφείλεται μια εκ νέου αναλυτική συζήτηση των κριτηρίων και των απαιτήσεων που διασφαλίζουν την ποιότητα των αγροτικών προϊόντων και την ανάλογη ανταπόδοσή της στο εισόδημα των παραγωγών η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις δεν διασφαλίζεται.

 

Ο λεγόμενος «δεύτερος πυλώνας» της ΚΑΠ χρειάζεται για να στηριχθούν οι επενδύσεις, η βελτίωση των υποδομών και η δημιουργία συμπληρωματικών πηγών απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές, αρκεί  να υπάρχουν δεσμευτικοί κανόνες στον πρωτογενή τομέα και εξισορροπημένοι πόροι για τη μεταποίηση. Εντούτοις εκτιμούμε ότι ο «δεύτερος πυλώνας» πρέπει να είναι γεωργοκεντρικός και όχι υπαιθροκεντρικός. Κατά την άποψή μας ο πρώτος και ο δεύτερος πυλώνας της ΚΑΠ θα πρέπει να είναι  συμπληρωματικοί στην ίδια στόχευση και όχι ο ένας να αφαιρεί πόρους από τον άλλον.

 

Κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις θεωρούμε κρίσιμη και αναγκαία την επένδυση στο περιβάλλον και η προτεραιότητα αυτή συνδέεται με τα περιβαλλοντικά προβλήματα, τα οποία είναι -και δικαίως-στο επίκεντρο του προβληματισμού και των ανησυχιών του ευρωπαίου πολίτη του ευρωπαίου  γεωργού. Οι κλιματικές αλλαγές, η λειψυδρία, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, η ρύπανση εδαφών και των υδάτων, η αισθητική υποβάθμιση, αποτελούν τους μεγάλους κινδύνους του σήμερα και κυρίως του αύριο. Οφείλουμε να τους αντιμετωπίσουμε.

 

Τέλος για τη μετάβαση από το ιστορικό στο περιφερειακό μοντέλο κατανομής των δικαιωμάτων των παραγωγών, απαιτείται ιδιαίτερη προσεκτική ανάλυση. Η ΠΑΣΕΓΕΣ έχει εκφραστεί μέχρι σήμερα υπέρ του ιστορικού μοντέλου καταβολής των ενισχύσεων χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αυτή είναι και η τελική της θέση. Σε κάθε περίπτωση πάντως οφείλεται να παρέχεται στα Κράτη - Μέλη η δυνατότητα απόλυτης ευελιξίας  για την αντίστοιχη επιλογή. Η στάση μας πάντως για τη μετάβαση αυτή παραμένει εξαιρετικά επιφυλακτική  αναγνωρίζοντας την σημαντική πολυμορφία και τη διαφορετικότητα  των αγροτικών εκμεταλλεύσεων της χώρας, ακόμα και μεταξύ ίδιων περιφερειών και περιοχών, αλλά και τις ανυπέρβλητες δυσκολίες του εγχειρήματος με τη συνεπαγόμενη μεταφορά εισοδήματος από μια περιφέρεια σε μία άλλη. Για το θέμα αυτό δε θέλω να επεκταθώ περισσότερο γιατί στη διάρκεια της ημερίδας θα έχετε  τη δυνατότητα να ακούσετε περισσότερα που αποτελούν προϊόν ειδικής αναλυτικής μελέτης.

 

Συμπερασματικά, η πρόταση της Επιτροπής για το διαγνωστικό έλεγχο της ΚΑΠ ως έχει, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή, ως πρόωρη, ανεδαφική, προσχηματική και όπως διαφαίνεται και ενδοτική προς τους διαπραγματευτές που ΠΟΕ, κυρίως σε ότι αφορά την εσωτερική στήριξη και τις μη εμπορικές πτυχές (ευπαθή προϊόντα). Πρόταση που όχι μόνο δεν απαντά στα ερωτήματα που τέθηκαν παραπάνω και δεν αντιμετωπίζει τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί, αλλά αντίθετα υποτιμά τις συνέπειες στις τρέχουσες συγκυρίες, τις προβλέψεις για την αστάθεια των αγορών και την όλο και περισσότερο απειλούμενη διατροφική ασφάλεια.

 

Αγνοεί τέλος, τις προτεραιότητες για το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας και το ρόλο της στην παγκόσμια ζήτηση τροφίμων, αλλά και την ανάγκη συμφωνίας σε κρίσιμες πολιτικές επιλογές, ικανές να οδηγήσουν σε μία ΚΑΠ  ειλικρινή, κοινωνική και αναπτυξιακή, με πολιτική φυσιογνωμία, με ενεργούς αγρότες. Σε μια ευρωπαϊκή  γεωργία που θα συμβάλει στην απασχόληση και την περιφερειακή ανάπτυξη, που διατηρεί  τον παραγωγικό και κοινωνικό ιστό, και παράλληλα θα δημιουργεί νέες θέσεις απασχόλησης στην ύπαιθρο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η ΚΑΠ και ο Διαγνωστικός Έλεγχος , Σκέψεις και Προοπτικές

 

κ. Αλέξανδρος Κοντός, Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

 

Κυρίες και κύριοι,

Καλούμαστε σήμερα να προβληματιστούμε για τις επιπτώσεις των διαφαινόμενων αλλαγών στο κλίμα της γης, για τη μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων πόσιμου και αρδεύσιμου νερού, για τη μείωση της καλλιεργήσιμης γης και τις διατροφικές κρίσεις.

Καλούμαστε να ενσωματώσουμε στη μελλοντική Κοινή Γεωργική Πολιτική μας τα νέα δεδομένα που προκύπτουν από την αύξηση του πληθυσμού της γης, την αύξηση της ζήτησης κυρίως κτηνοτροφικών προϊόντων και γενικότερα υψηλής ποιότητας προϊόντων διατροφής.

Καλούμαστε όμως παράλληλα να προσδιορίσουμε και το όριο ανάμεσα στο παγκόσμιο συμφέρον και στα ιδιαίτερα φυσικά και κοινωνικοοικονομικά δεδομένα του γεωργικού τομέα των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το όριο που θα μας βοηθήσει να μην καταλήξουμε σε μια Κοινή Αγροτική Πολιτική ασπόνδυλη και ξένη προς τη φιλοσοφία, τις δυνατότητες, τις προτεραιότητες και τις ανάγκες του Ευρωπαίου αγρότη.

Βασικοί στόχοι της ευρωπαϊκής γεωργίας δεν μπορεί να είναι άλλοι από την παραγωγή προϊόντων με τις υψηλότερες δυνατές ποιοτικές προδιαγραφές και την διασφάλιση, όπως η Συνθήκη ορίζει, ενός δίκαιου βιοτικού επιπέδου για τον αγροτικό πληθυσμό. Παράλληλα, οι μέθοδοι παραγωγής θα πρέπει να καλύπτουν τις σύγχρονες απαιτήσεις προστασίας του περιβάλλοντος, τη διατήρηση της αειφορίας και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας του αγροτικού τομέα.

Θεωρώ ιδιαίτερα χρήσιμο τον προβληματισμό σας κατά τη δεδομένη χρονική στιγμή κατά την οποία συνεχίζονται οι διεργασίες και οι διαβουλεύσεις για μια μακροπρόθεσμη διαφοροποίηση της ΚΑΠ, έτσι ώστε να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες που σήμερα παρουσιάζονται στον τομέα της γεωργίας, καθώς και να αντιμετωπιστούν οι νέες προκλήσεις που δημιουργούνται σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πρέπει όλους να μας απασχολήσει ποια ΚΑΠ πρέπει να έχουμε στο μέλλον που να ανταποκρίνεται στις νέες προσδοκίες αλλά και τις ανάγκες των αγροτών, που να διασφαλίζει τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής γεωργίας. Μια ΚΑΠ που να βελτιώνει το εισόδημα αλλά και το βιοτικό επίπεδο των παραγωγών και των κατοίκων της υπαίθρου, ενώ παράλληλα να σέβεται  τις σύγχρονες απαιτήσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο διαχείριση των φυσικών πόρων.  

Το πολυλειτουργικό μοντέλο της Ευρωπαϊκής Γεωργίας, πρέπει να συνεχίσει να επιτρέπει στους έλληνες αλλά και στους υπόλοιπους Ευρωπαίους Αγρότες, να παραμείνουν στην ύπαιθρο και να συνεχίσουν να παράγουν ασφαλή για τον καταναλωτή και υψηλής ποιότητας αγροτικά προϊόντα. Κάτω από τις συνεχώς διευρυνόμενες απαιτήσεις και συγκυρίες, τα παραπάνω αποτελούν στοιχεία που οφείλουν να συνεχίσουν να χαρακτηρίζουν την ΚΑΠ.

Τα στοιχεία αυτά, παράλληλα με την εξασφάλιση επαρκούς δημοσιονομικής στήριξης που διεκδικούμε σήμερα και που ως κυβέρνηση έχουμε ως πρώτη προτεραιότητα στις επερχόμενες διαπραγματεύσεις, θεωρώ ότι μπορούν να παράσχουν σοβαρές εγγυήσεις για την ΚΑΠ του μέλλοντος.

Κυρίες και κύριοι

Στο πλαίσιο των συζητήσεων για το Health Check, όπως αυτές διεξάγονται στα Συμβούλια των Υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας υπόψη τις σημαντικές αλλά και πολλές φορές όχι ανώδυνες αλλαγές, που σήμερα βιώνουν οι αγρότες μας με την έναρξη εφαρμογής της νέας ΚΑΠ, επιδιόκουμε τη βελτίωση σοβαρών πτυχών της, αλλά και την εξάλειψη υφιστάμενων αδικιών.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η μεταρρύθμιση του 2003 και αυτές που ακολούθησαν  επηρέασαν κύρια ελληνικά αγροτικά προϊόντα θετικά ή αρνητικά που κλήθηκαν να σηκώσουν σημαντικό βάρος ή που δεν ήταν ανταγωνιστικά.

Με βάση τα παραπάνω, προχωρήσαμε και συνεχίζουμε να προχωρούμε στις διαπραγματεύσεις του Health Check, έχοντας διαμορφώσει ισχυρές και απόλυτα τεκμηριωμένες θέσεις, σε άριστη συνεργασία με την ΠΑΣΕΓΕΣ.

Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι :

• Είμαστε αρνητικοί και δεν πρόκειται να αποδεχθούμε την οποιαδήποτε μεταβολή του προϋπολογισμού της ΚΑΠ μέχρι το 2013, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών.
• Έχουμε ταχθεί κατά της μεταφοράς πόρων από τον πρώτο στο δεύτερο πυλώνα της ΚΑΠ, διαδικασία που αν και δεν αποστερεί πόρους από τον κάθε παραγωγικό τομέα, δημιουργεί δυσκολίες στους αγρότες, συμπιέζοντας το εισόδημά τους.
• Έχουμε απορρίψει τις προτάσεις για εφαρμογή επιπλέον μείωσης των άμεσων ενισχύσεων μέσω της διαφοροποίησης, παρά το γεγονός ότι τυχόν τέτοια ρύθμιση θα άφηνε ανεπηρέαστο το συντριπτικό ποσοστό των ελλήνων αγροτών.
• Επιδιώκουμε τη διατήρηση ιστορικών μέσων στήριξης της αγοράς, όπως π.χ. οι μηχανισμοί παρέμβασης, ως δίχτυ ασφαλείας τόσο για τον παραγωγό, όσο και για τον καταναλωτή.
• Όπως όλοι γνωρίζετε, διεκδικούμε την αντιμετώπιση στο καθεστώς του καπνού. Για το θέμα αυτό συζητούμαι, τόσο με την Προεδρία όσο και με την Επιτροπή, αλλά και τους άλλους Υπουργούς άλλων Κ/Μ, λύσεις που θα επιτρέψουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη συνέχιση της παρεχόμενης στήριξης στους καπνοπαραγωγούς μας.
• Υποστηρίζουμε και προτείνουμε διαδικασίες απλοποίησης, που θα διευκολύνουν τους παραγωγούς και θα ενισχύσουν τη λειτουργικότητα - αποτελεσματικότητα του εφαρμοζόμενου σήμερα συστήματος χορήγησης των ενισχύσεων.
• Έχουμε υποστηρίξει σε όλους τους τόνους, την πλήρη και κατηγορηματική αντίθεσή μας στην εξαίρεση από τις ενισχύσεις των μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων (έκταση μέχρι 10 στρέμματα ή ενίσχυση μέχρι 250 Ευρώ). Η πολιτική μας εκτίμηση είναι ότι αυτή η κατηγορηματική, τεκμηριωμένη αντίδραση έχει αρχίσει και αποφέρει καρπούς.
• Για την αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων (εξελίξεις σχετικά με την κλιματική αλλαγή, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, τα βιοκαύσιμα, τη βιοποικιλότητα, τις επαναλαμβανόμενες από εταίρους μας διατροφικές κρίσεις κλπ) έχουμε προτείνει, τη χάραξη μιας συνεκτικής στρατηγικής της Ένωσης που θα διαθέτει αυτόνομη δημοσιονομική στήριξη.

Κυρίες και κύριοι,

Πρέπει να παραδεχθούμε ότι, η νέα ΚΑΠ δεν έχει πετύχει ένα δικαιότερο σε σχέση με το παρελθόν καθεστώς καταβολής των ενισχύσεων και είναι γεγονός ότι το 20% των παραγωγών των παλαιών Κ/Μ, εξακολουθεί να εισπράττει το 80% των πόρων, με σχετικές βεβαίως διαφοροποιήσεις μεταξύ των Κρατών. Η σχέση αυτή πρέπει να αλλάξει και αυτό εντάσσεται στις επιδιώξεις μας.

Μέχρι το 2013, όπως προκύπτει από τις προτάσεις του Health Check, δίνεται η δυνατότητα συνέχισης της εφαρμογής του ιστορικού μοντέλου για τον προσδιορισμό του ύψους των άμεσων ενισχύσεων. Αποκλίσεις από το σύστημα αυτό με περισσότερο ή λιγότερο περιφερειακό χαρακτήρα, όπως επιθυμεί σήμερα η Επιτροπή αλλά και πολλά Κ/Μ, μας βρίσκουν αντίθετους, όπως κατ' επανάληψη έχουμε δηλώσει.

Κυρίες και κύριοι,

Στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αγωνιζόμαστε για την πιο επιτυχημένη για τη χώρα μας έκβαση του εγχειρήματος εξορθολογισμού και περαιτέρω εκσυγχρονισμού της ΚΑΠ, στο πλαίσιο του «ελέγχου υγείας».

Διαθέτουμε και πολιτική βούληση και όραμα, αλλά και γνώση των θεμάτων, έτσι ώστε οι λύσεις που τελικά θα υιοθετηθούν, να είναι δίκαιες και ικανοποιητικές για τους μικρούς αλλά και για τους μεγαλύτερους έλληνες παραγωγούς, εντέλει για το σύνολο του ελληνικού αγροτικού τομέα και της ελληνικής αγροτικής οικονομίας.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Οι θέσεις των COPA και COGECA επί των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον Διαγνωστικό Έλεγχο της ΚΑΠ

κ. Pekka Pesonen, Γενικός Γραμματέας COPA- COGECA

 

Κύριε Υπουργέ, αγαπητέ Πρόεδρε της ΠΑΣΕΓΕΣ, κκ. Πρόεδροι και Διευθυντές Συνεταιρισμών, Κυρίες και Κύριοι, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκλησή σας να συμμετάσχω και να μιλήσω στην Ημερίδα που διοργανώνετε.

Θα επωφεληθώ αυτών των 15 λεπτών που μου παρέχονται για να εκθέσω ορισμένες απόψεις  σχετικά με τον τρόπο με  τον οποίο οι COPA-COGECA, οι Ευρωπαίοι γεωργοί και οι γεωργικοί συνεταιρισμοί επεξεργαστήκαμε τις προτάσεις για τον Διαγνωστικό Ελεγχο της μεταρρύθμισης της Γεωργικής Πολιτικής που υιοθετήθηκε το 2003. Στη συνέχεια θα αναλύσω λεπτομερέστερα ορισμένες από τις συγκεκριμένες παρατηρήσεις μας.

Κατά τη διατύπωση αυτών των λεπτομερών θέσεων, οι ελληνικές οργανώσεις που εκπροσωπούν τους αγρότες και τους αγροτικούς συνεταιρισμούς συμμετείχαν εξαιρετικά ενεργά, υπερασπίζοντας τα εθνικά συμφέροντα χωρίς να παραβλέπουν την ανάγκη για την οικοδόμηση μια ενιαίας αγοράς γεωργικών προϊόντων σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ των 27.

Ο καθένας καταλαβαίνει πιστεύω ότι δεν είναι πάντα εύκολο να βρεθεί κοινή τοποθέτηση μεταξύ των 76 φορέων και οργανώσεων  που συμμετέχουν ως πλήρη μέλη στις  COPA και COGECA. Ωστόσο, το καταφέραμε.

Κατά τη διάρκεια του 2007, εμείς στις COPA-COGECA παρακολουθήσαμε από κοντά την προετοιμασία της Επιτροπής για το Διαγνωστικό Έλεγχο. Τον Ιανουάριο του 2008 υιοθετήσαμε μια κοινή τοποθέτηση σε σχέση με την Ανακοίνωση της Επιτροπής, η οποία δημοσιεύτηκε στα τέλη του 2007. Σε εκείνο το στάδιο, η πολιτική κατάσταση και η κατάσταση της αγοράς είχαν ήδη αλλάξει δραματικά σε σύγκριση με την κατάσταση μόλις λίγα χρόνια πριν. Οι μεγαλύτερες δαπάνες, οι υψηλότερες τιμές και, για ορισμένα εμπορεύματα η περιορισμένη διαθεσιμότητα προϊόντων στην αγορά ανέτρεψαν τα δεδομένα. Η παραγωγή τροφίμων, επίσης σε όρους μεγέθους , επανήλθε στο προσκήνιο.

Οι COPA και COGECA εκτιμούν ότι ο απώτερος στόχος του Διαγνωστικού Ελέγχου θα πρέπει να είναι η διασφάλιση της σταθερότητας της γεωργίας και της παραγωγής τροφίμων εντός της ΕΕ. Συγχρόνως, θα πρέπει να δημιουργηθούν περισσότερες ευκαιρίες για τους γεωργούς και τους συνεταιρισμούς τους, ώστε να αναπτυχθεί περαιτέρω το δυναμικό τους και να είναι σε θέση να παρέχουν μεγαλύτερη διατροφική ασφάλεια  για τους καταναλωτές εντός της  ΕΕ αλλά και παγκοσμίως.

Στο πλαίσιο της ανακοίνωσης της Επιτροπής, έχουμε ήδη αντιδράσει  ιδιαίτερα όσον αφορά στην περαιτέρω αποσύνδεση, στη διαχείριση της αγοράς και στη διαφοροποίηση. Όσον αφορά στην αποσύνδεση, διαπιστώσαμε ευκαιρίες, ενώ συγχρόνως ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί σε ορισμένους ευπαθείς τομείς για τη διατήρηση της οικονομικής βιωσιμότητάς τους. Όσον αφορά στη διαχείριση της αγοράς, ζητήσαμε να διατηρηθούν ορισμένα ελάχιστα περιθώρια ασφαλείας, προς όφελος τόσο των καταναλωτών, όσο και του γεωργικού τομέα. Αντισταθήκαμε στην   πρόσθετη διαφοροποίηση εξαιτίας των αρνητικών επιπτώσεών της στα εισοδήματα των γεωργών. Γενικά, η τοποθέτηση αυτή διατηρήθηκε και μετά  την κατάθεση από την πλευρά της Επιτροπής των επίσημων νομοθετικών προτάσεων της στα τέλη Μαΐου.

Ίσως τα μόνα θέματα που εθίγησαν  και πάλι με τις προτάσεις του Μαΐου ήταν συγκεκριμένα μέτρα (ο λεγόμενος κανόνας του 10 τα εκατό) και η διαχείριση της αγοράς. Υποστηρίξαμε το νέο κανόνα του 10 τα εκατό, με την προϋπόθεση ότι συμφωνούσε με την Κοινή Αγορά. Επιπλέον, συζητήθηκε ένα ευρύτερο σύνολο εργαλείων διαχείρισης της αγοράς, από τη γενική δημόσια παρέμβαση μέχρι εθελοντικά μέτρα με την πρωτοβουλία γεωργών.

Θα ήθελα τώρα να έρθω σε περισσότερο συγκεκριμένα σημεία.

Υποστηρίζουμε έντονα την πολλαπλή συμμόρφωση, η οποία συμβάλλει στην προσφορά δημόσιων αγαθών για τους πολίτες της Ευρώπης. Ολόκληρη η γεωργική παραγωγή θα πρέπει να είναι βιώσιμη, δηλαδή να λαμβάνει άμεσες ενισχύσεις. Φυσικά, υπάρχει ακόμα περιθώριο απλούστευσης της διαχείρισης αυτού του εργαλείου.

Οι COPA και COGECA συμφωνούν ότι θα πρέπει τα Κράτη-Μέλη (Κ-Μ) να διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία   να αποσυνδέουν περαιτέρω τις μερικώς συνδεδεμένες ενισχύσεις ανά κλάδο πριν το 2013. Τα Κ-Μ  θα πρέπει ωστόσο να έχουν τη διακριτική ευχέρεια να διατηρήσουν τις συνδεδεμένες ενισχύσεις όπως ισχύουν έως το 2013 για τους εξής κλάδους: δημητριακά, βόειο κρέας, αιγοπρόβατα, ελαιόλαδο, εσπεριδοειδή, αχλάδια και ροδάκινα κομπόστα, δαμάσκηνα και λυκίσκος.

Οι COPA και COGECA στηρίζουν την επιλογή της παροχής δυνατότητας στα Κ-Μ   να αποφασίσουν εάν θα κινηθούν σταδιακά προς πιο ενιαίες τιμές ενισχύσεων σε 3 φάσεις, εάν το επιθυμούν.

Σχετικά με τη χρήση του 10% του εθνικού πλαφόν για ειδικά μέτρα, οι COPA και COGECA αποδέχονται ασμένως  τη δυνατότητα των Κ-Μ να στηρίζουν γεωργούς σε μειονεκτούσες περιοχές, ιδιαίτερα όπου υπάρχει κίνδυνος εγκατάλειψης της παραγωγής.

Τα Κ-Μ θα πρέπει να μπορούν εναλλακτικά να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν έως και 10% του εθνικού πλαφόν που αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο κλάδο για μέτρα εντός του κλάδου αυτού. Για παράδειγμα, για την στήριξη  των οργανώσεων παραγωγών να βελτιώσουν την ποιότητα του ελαιόλαδου και των επιτραπέζιων ελιών.

Οι COPA και COGECA τάσσονται  υπέρ της διεύρυνσης των επιλέξιμων  , γι΄ αυτό, κλάδων, προκειμένου να συμπεριληφθούν τα  προϊόντα βιολογικής γεωργίας. Ωστόσο, διαφωνούμε με την πρόταση της Επιτροπής να εξαρτάται η στήριξη από την τήρηση κριτηρίων που σχετίζονται με προώθηση στην αγορά. Οι COPA και COGECA έχουν επανειλημμένα κάνει έκκληση για ενίσχυση του  προγράμματος προώθησης και δεν αποδέχονται το εθνικό πλαφόν άμεσων ενισχύσεων να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό αυτό.

Είμαστε υπέρ της αντιμετώπισης των συγκεκριμένων μειονεκτημάτων (άρθρο 68) που επηρεάζουν τους παραγωγούς γαλακτοκομικών, βοείου, αιγοπρόβειου  κρέατος και ρυζιού σε οικονομικά μειονεκτούσες ή περιβαλλοντικά ευπαθείς περιοχές. Ως μέρος του εργαλείου αυτού, θα μπορούσε να διατηρηθεί η σύνδεση μεταξύ στήριξης και παραγωγής. Στην περίπτωση πρόσθετων ενισχύσεων, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ποσοστώσεις για αγρανάπαυση ή κατά κεφαλή επιδοτήσεις. Ωστόσο, οι ποσοστώσεις για αγρανάπαυση θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να συμπεριλαμβάνουν και άλλες πηγές πρωτεϊνών.

Οι COPA και COGECA αναγνωρίζουν ότι ο κίνδυνος που σχετίζεται με το κλίμα και τις ασθένειες ενισχύεται και ότι θα πρέπει να διερευνηθούν νέες μορφές προστασίας κατά κινδύνων, χωρίς να διακυβεύονται οποιαδήποτε υπάρχοντα προγράμματα των Κ-Μ. Μακροπρόθεσμα, όλοι οι γεωργοί της ΕΕ θα πρέπει να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε ασφάλιση κατά κινδύνων, σε εθελοντική βάση, μετά το 2013.

Το υφιστάμενο πλαίσιο μέτρων στήριξης σύμφωνα με το άρθρο 44 δεν θα πρέπει να καταργηθεί, ενώ τα υπάρχοντα αμοιβαία κεφάλαια θα πρέπει να ισχύουν συμπληρωματικά με το Κτηνιατρικό Ταμείο.

Όσον αφορά στη διαφοροποίηση, η Επιτροπή πρότεινε αύξηση, με την οποία δεν είμαστε σύμφωνοι. Ένα από τα κύρια επιχειρήματα, εκτός από τις απώλειες για τα εισοδήματα των γεωργών, είναι ο αθροιστικός χαρακτήρας αυτών των μεταβιβάσεων.

§          Ένα επιπλέον 10% θα χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση μέτρων στα πλαίσια των άρθρων 68-70,

§          Στην Ενιαία Ενίσχυση ανά Εκμετάλλευση (Single Farm Payment/SFP) έχει ενταχθεί επιπλέον μείωση σε περιπτώσεις, κατά τις οποίες η γη χρησιμοποιείται για οπωροκηπευτικά, οπωρώνες, φυτώρια και πατάτες,

§          Μετακίνηση προς ένα πιο ενιαίο ύψος ενισχύσεων σε 3 φάσεις με περικοπές έως και 50% πιθανώς σε μια φάση,

§          Πρόσθετη διαφοροποίηση έως και 17% (έως και 22% συνολικά, συμπεριλαμβανομένου του σημερινού 5%).

Ορισμένοι γεωργοί ενδέχεται να υποστούν αθροιστικές περικοπές και με τα τέσσερα μέτρα.

Τέτοιου μεγέθους περικοπές στις άμεσες ενισχύσεις καθιστούν ανέφικτη για τους γεωργούς την τήρηση των πολύ υψηλών και δαπανηρών προτύπων της ΕΕ όσον αφορά τη βιώσιμη παραγωγή, ενώ συγχρόνως θα πρέπει να παραμείνουν ανταγωνιστικοί με εισαγωγές που δεν θα υπάγονται σε τέτοιους περιορισμούς.

Η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η προτεινόμενη αύξηση της διαφοροποίησης δεν θα σημαίνει περικοπή των ενισχύσεων προς τους γεωργούς, εφόσον το κεφάλαια θα παραμείνουν στον γεωργικό τομέα και θα έχουν ως στόχο νέες προκλήσεις. Η ένστασή μας ως προς αυτό είναι ότι οι γεωργοί δεν θα είναι σε θέση να επωφεληθούν και από τα τέσσερα μέτρα, εάν δεν πραγματοποιήσουν επιχειρήσεις και επενδύσεις, οι οποίες συνεπάγονται πρόσθετες δαπάνες. Μόνο οι πρόσθετες αυτές δαπάνες θα καλύπτονται από τα κεφάλαια για τη διαφοροποίηση.

Επιπλέον, η πρόταση για σταδιακή διαφοροποίηση σημαίνει επιβάρυνση των γεωργών που έχουν ήδη κάνει προσπάθειες να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί - για παράδειγμα γεωργών που έχουν συνενωθεί για τη δημιουργία μιας ενιαίας νομικής οντότητας ώστε να επωφεληθούν από οικονομίες κλίμακας - ενώ θα αποθαρρύνει την περαιτέρω πρόοδο προς την κατεύθυνση αυτή.

Για τους λόγους αυτούς, οι COPA και COGECA αντιτίθενται έντονα σε οποιαδήποτε περαιτέρω διαφοροποίηση πέραν του σημερινού 5%.

Σχετικά με την τοποθέτησή μας όσον αφορά τον κλάδο του καπνού, έχουμε οδυνηρά συνειδητοποιήσει τις μακροχρόνιες, περίπλοκες και μη ισορροπημένες διαπραγματεύσεις σχετικά με το ισχύον καθεστώς. Όπως γνωρίζουμε, αυτό θα οδηγήσει σε παύση του καθεστώτος άμεσων ενισχύσεων στο τέλος του 2009.

Οι COPA και COGECA θέλουν να διαμαρτυρηθούν για την άνιση μεταχείριση των καπνοπαραγωγών στα πλαίσια της δεύτερης φάσης της μεταρρύθμισης του καπνού. Με την απόφαση του Συμβουλίου του 2004, οι καπνοπαραγωγοί ήταν ο μόνος κλάδος που ήλθε αντιμέτωπος με 50% μείωση των άμεσων ενισχύσεων μέσω της διαφοροποίησης. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι οι καπνοπαραγωγοί θα πρέπει να τυγχάνουν της ίδιας αντιμετώπισης, όπως και οι υπόλοιποι παραγωγοί. Τα διορθωτικά μέτρα, τα οποία θα εφαρμόζονται μέσα από την αγροτική ανάπτυξη μόνο σε εθνικό επίπεδο, δεν είναι αποδεκτά για την κοινή αγορά μας.

Όσον αφορά το ελάχιστο επίπεδο ενισχύσεων, οι COPA και COGECA θεωρούν ότι τα όρια που προτείνονται από την Επιτροπή (€250 ή 1 εκτάριο ως ελάχιστο όριο ή και τα δυο, με εξαίρεση την Κύπρο και τη Μάλτα) μπορεί να αποβούν καταστροφικά. Η λύση είναι να μειωθούν οι διοικητικές δαπάνες, όχι η ίδια η ενίσχυση· επομένως, θα πρέπει να απορρίψουμε τις προτάσεις της Επιτροπής. Μια λύση θα ήταν να πραγματοποιούνται πληρωμές κάθε δυο ή τρία χρόνια.

Όσον αφορά τις συνδεδεμένες ενισχύσεις για το σύνολο της ΕΕ, οι COPA και COGECA εκφράζουν την ανησυχία ότι οι προτάσεις της Επιτροπής για αποσύνδεση των ενισχύσεων θα οδηγήσει σε εξάλειψη της παραγωγής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για ορισμένους μικρούς κλάδους, συγκεκριμένα τις πρωτεΐνες, τις αποξηραμένες ζωοτροφές, το λίνο και την κάνναβη, καθώς και για το σκληρό σίτο. Επομένως, είμαστε αντίθετοι με οποιαδήποτε αποσύνδεση στους κλάδους αυτούς πριν το 2013.

Οι COPA-COGECA χαιρετίζουν την ανακοίνωση σχετικά με την κατάργηση της υποχρεωτικής αγρανάπαυσης. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι ο μηχανισμός της αγρανάπαυσης θα πρέπει να διατηρηθεί (σε ποσοστό 0%) ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα ως εργαλείο διαχείρισης της αγοράς σε περίπτωση σοβαρής επιδείνωσης των συνθηκών της αγοράς. Γενικά, είμαστε υπέρ της διατήρησης δυνατοτήτων χρήσης εργαλείων αγοράς, τα οποία λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας σε καιρούς κρίσης.

Η Επιτροπή συμφώνησε ότι η παρέμβαση θα πρέπει να αποτελεί ένα πραγματικό δίχτυ ασφαλείας, ενώ συγχρόνως θα διασφαλίζει ότι οι γεωργοί ανταποκρίνονται στα σημάδια της αγοράς και δεν παράγουν για την παρέμβαση. Οι COPA και COGECA συμμερίζονται απόλυτα τους στόχους αυτούς.

Όσον αφορά το ρύζι, οι COPA και COGECA θεωρούν ότι ο μηχανισμός παρέμβασης θα πρέπει να διατηρηθεί.

Στον τομέα γαλακτοκομικών, οι COPA και COGECA υποστηρίζουν τη διατήρηση και την κατάλληλη χρήση των εργαλείων διαχείρισης της αγοράς στη σημερινή μορφή τους (ως δίχτυα ασφαλείας με τη μορφή δημόσιας παρέμβασης, ιδιωτικής αποθεματοποίησης, προγραμμάτων ενίσχυσης και επιστροφών κατά τις εξαγωγές) έως ότου ολοκληρωθεί η χρήση των ποσοστώσεων γαλακτοκομικών.

Οποιαδήποτε αλλαγή στο ύψος των ποσοστώσεων θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μην διακυβεύεται η βιωσιμότητα της παραγωγής γάλακτος ή η αξία ενεργητικού των ποσοστώσεων πριν το 2014/2015 σε όλα τα κράτη μέλη.

Η «ομαλή προσγείωση» των γαλακτοκομικών ποσοστώσεων θα πρέπει να επέλθει με συγκεκριμένα μέτρα, τα οποία θα στηρίζουν τις γαλακτοκομικές εκμεταλλεύσεις στις προσπάθειές τους να γίνουν πιο ανταγωνιστικές. Η στήριξη αυτή ενδέχεται να παρέχεται διαμέσου ενός Κοινοτικού ταμείου γαλακτοκομικών, το οποίο θα μπορούσε να χρηματοδοτεί εθνικά προγράμματα αναδιάρθρωσης ή ειδικά προγράμματα σε ευπαθείς περιοχές.

Όσον αφορά το χοίρειο κρέας, οι COPA-COGECA θα δέχονταν να καταργηθεί η δημόσια παρέμβαση, εφόσον η ενιαία ΚΟΑ διευρυνόταν ώστε να καλύπτει και το χοίρειο κρέας σε καιρούς σημαντικών πτώσεων των τιμών.

Διεπαγγελματικές οργανώσεις/ οργανώσεις παραγωγών εντός της Ενιαίας ΚΟΑ.

Σε σχέση με τις διεπαγγελματικές οργανώσεις/ οργανώσεις παραγωγών, οι COPA και COGECA υποστηρίζουν την πρόταση της Επιτροπής, η οποία δίνει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν οργανώσεις παραγωγών, τις οποίες έχουν συστήσει παραγωγοί οποιουδήποτε γεωργικού κλάδου. Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο η αναγνώριση. Θα πρέπει να δοθεί σαφής ρόλος στις οργανώσεις παραγωγών, όπως για παράδειγμα ο ρόλος που δίνεται στους κλάδους οπωροκηπευτικών και οίνου. Αυτό θα βοηθήσει σε περιορισμό των δαπανών και σε βελτίωση της διαπραγματευτικής θέσης των γεωργών εντός της διατροφικής αλυσίδας. Θα πρέπει επίσης να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν διεπαγγελματικές οργανώσεις άλλων κλάδων (και όχι μόνο για τον καπνό και το ελαιόλαδο, όπως ισχύει σήμερα).

Οι έντονες διακυμάνσεις τιμών και οι κερδοσκοπικές συναλλαγές εμπορευμάτων έχουν οδηγήσει σε αστάθεια της αγοράς, αβεβαιότητα και αυξημένες δαπάνες για τη γεωργική παραγωγή.

Θα ήθελα να κλείσω με ορισμένα σχόλια σχετικά με την αγορά γεωργικών προϊόντων. Οι τιμές παραγωγής για τις εκμεταλλεύσεις έχουν υπερδιπλασιαστεί κατά το τελευταίο έτος, ενώ δυστυχώς οι γεωργοί και οι συνεταιρισμοί δεν μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τις τιμές πώλησής τους σε όλα τα επίπεδα.

Η ανταγωνιστικότητα των γεωργικών επιχειρήσεων έχει μειωθεί εξαιτίας διαρθρωτικών κοινωνικοοικονομικών τάσεων (όπως η αστικοποίηση, η απερήμωση της υπαίθρου και η ελλιπής ανανέωση γενεών στη γεωργία και τις γεωργικές επιχειρήσεις).

Αναφαίνεται ένας φαύλος κύκλος εγκατάλειψης της γεωργίας. Χιλιάδες Ευρωπαίοι γεωργοί (κυρίως κτηνοτρόφοι, παραγωγοί γαλακτοκομικών, πουλερικών και άλλων κλάδων που εξαρτώνται από εισροές παραγωγής) αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη γεωργία, με αποτέλεσμα να μειώνεται περαιτέρω η παραγωγή, με όλες τις αρνητικές επιπτώσεις που συνεπάγεται μια τέτοια τάση για τις αγροτικές περιοχές.

Ωστόσο, σε ένα τέτοιο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον με τόσες προκλήσεις, οι συνεταιρισμοί αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από τις συνεχείς προσπάθειες της Ευρωπαϊκής γεωργίας να παρέχει στους καταναλωτές επαρκή και ασφαλή τρόφιμα υψηλής ποιότητας, ενώ παράλληλα θα καλύπτει άλλες ευρύτερες κοινωνικές ανάγκες (όπως την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τη διαχείριση της υπαίθρου).

Οι συνεταιρισμοί εξυπηρετούν καίριες ανάγκες με τη σταθεροποίηση των προμηθειών, των τιμών και την οικονομική ανάπτυξη των γεωργικών οικονομιών. Γενεές γεωργών έχουν ριζικά συμβάλλει στην ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού Μοντέλου Γεωργίας.

Κυρίες και κύριοι, ίσως να σας προκαλέσει έκπληξη, μετά από αυτές τις απαισιόδοξες τελευταίες κουβέντες, ότι ακόμα πιστεύουμε στο μέλλον του κλάδου μας. Η γεωργία θα επιβιώσει. Εξάλλου, όλοι μας θα συνεχίσουμε να τρώμε και να πίνουμε. Αυτό που με απασχολεί είναι ο γεωργός και η γεωργική οικογένεια. Ας φροντίσουμε να υπάρχει και για εκείνους μέλλον.

 

 

Οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τον Διαγνωστικό Έλεγχο της ΚΑΠ: Μέτρα Πολιτικής- Νέες Προκλήσεις

 

κ. Τάσος Χανιώτης, Προϊστάμενος Μονάδας «Ανάλυση και προοπτικές Αγροτικής Πολιτικής» της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

 

Γεια σας. Ευχαριστώ για την δυνατότητα που μου δίνετε να σας μιλήσω από την μεριά της Επιτροπής για το διαγνωστικό έλεγχο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Νομίζω ότι οι προτάσεις έχουν ήδη συζητηθεί αρκετά και για αυτό το λόγο δεν πρόκειται να τις επαναλάβω. Αυτό που θα προσπαθήσω να μεταφέρω είναι την αίσθηση του γιατί έγιναν αυτές οι προτάσεις.

Το Τμήμα μου ήταν υπεύθυνο για τις αναλύσεις των προτάσεων της Επιτροπής, την προετοιμασία της τον προηγούμενο Νοέμβριο για τις διαβουλεύσεις που έγιναν με όλους τους φορείς, καθώς επίσης και για την σύνδεση των συγκεκριμένων προτάσεων με τις αναλύσεις που έχουμε κάνει. Γενικά η Επιτροπή έχει κάνει πολλές φορές αναλύσεις, αλλά αυτή τη φορά ήταν πιο εκτεταμένες από την προηγούμενη. Υπάρχουν 1000 σελίδες αναλύσεων που έχουν γίνει μόνο για την Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και 22 εξωτερικές μελέτες, και νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να ρίξει κανείς  μία ματιά σε αυτές τις αναλύσεις και στα συμπεράσματά τους. Να προσθέσω, επίσης,  ότι είμαστε όλοι στη διάθεσή σας για μια εκτενέστερη συζήτηση, γιατί το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, θα καθοριστεί σε μεγάλο βαθμό από τη συζήτηση και τον τρόπο  με τον οποίο θα γίνουν κατανοητές αυτές οι εξελίξεις.

Θα ξεκινήσω με το πλαίσιο του διαγνωστικού ελέγχου της ΚΑΠ, όμως πριν μπω σε αυτή τη συζήτηση και στις προτάσεις που έγιναν, θα μου επιτρέψει ο φίλος μου κ.Τζανέτος Καραμίχας  να διαφωνήσω λίγο μαζί του, σχετικά με το αν είναι έκπληξη ή όχι ο διαγνωστικός έλεγχος.

Υπάρχουν τρεις βασικοί άξονες στο διαγνωστικό έλεγχο της ΚΑΠ και τρία βασικά πολιτικά ερωτήματα τα οποία ισχύουν τώρα και θα συνεχίσουν να ισχύουν και μετά το 2013, άσχετα με τις υπάρχουσες απόψεις για το αν συνδέεται ή δεν συνδέεται αυτή η συζήτηση με το 2013.

Το πρώτο ερώτημα αφορά το καθεστώς των ενισχύσεων, το δεύτερο τους μηχανισμούς της αγοράς και το τρίτο τα μέτρα ανάπτυξης της υπαίθρου. Αναφορικά με τα δύο πρώτα τα περισσότερα θέματα που έχουν μπει προς συζήτηση με το διαγνωστικό έλεγχο θα έμπαιναν έτσι και αλλιώς με βάση την μεταρρύθμιση του 2003 και του 2004. Υπήρχε, δηλαδή ούτως ή άλλως μία σειρά θεμάτων που έπρεπε να εξετάσουμε.

Το σύστημα των αποσυνδεδεμένων ενισχύσεων αποφασίστηκε το 2003 και 2004. Όμως όταν ελήφθησαν εκείνες οι αποφάσεις δεν παρήχετο στις χώρες μέλη η δυνατότητα να επανεξετάσουν το ισχύον μοντέλο και να προχωρήσουν σε ορισμένες προσαρμογές διότι τότε το Συμβούλιο θεώρησε ότι πρέπει να αποφασίσουμε μια για πάντα για το τι θα ισχύει μέχρι το 2013.

Στην πορεία όμως και καθώς έμπαιναν και άλλοι τομείς σε αυτή τη διαδικασία, φάνηκε ότι υπάρχει ανάγκη να γίνουν κάποιες προσαρμογές και στις περισσότερες από τις προτάσεις που έχουν γίνει οι προσαρμογές αυτές αφήνονται στην ευχέρεια των κρατών-μελών  και δεν αποφασίζονται κεντρικά.

Σχετικά με  τα μέτρα αγοράς. Στον τομέα των γαλακτοκομικών υπήρχε ήδη η πρόταση που μας έδινε την δυνατότητα να εξετάσουμε τις εξελίξεις της αγοράς και να δούμε αν η ποσόστωση θα πρέπει να αυξηθεί κατά 1% ή παραπάνω, ενώ όσον αφορά τα δημητριακά, έτσι και αλλιώς από πέρσι καταργήθηκε η μη παρέμβαση στο καλαμπόκι. Νομίζω ότι οι συζητήσεις σε αυτά τα θέματα θα γινόντουσαν έτσι και αλλιώς.

Το σίγουρο είναι ότι η επιπλέον διαφοροποίηση και η επιστροφή αυτών των χρημάτων στην ανάπτυξη της υπαίθρου είναι κάτι το καινούριο αλλά θα δούμε αργότερα αν υπήρχε ανάγκη ή όχι για κάτι τέτοιο.

Τώρα, όσον αφορά  το πλαίσιο του διαγνωστικού ελέγχου της ΚΑΠ.

Έχει ενδιαφέρον να δει κανείς την εξέλιξη του θέματος. Ξεκινήσαμε αρχικά με μία συζήτηση που έλεγε ότι σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχουμε αυτό που έχει μεταφραστεί στην Ελλάδα ως κατ' αποκοπή ενίσχυση, όρος ο οποίος δεν το αποδίδει απολύτως σωστά (flat rate). Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πρακτικά ότι όλη η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να φέρει την ίδια ανά εκτάριο βοήθεια.

Λίγο αργότερα η συζήτηση στράφηκε στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και στην ανάγκη για την εξεύρεση εναλλακτικών μορφών ενέργειας που θα καλύπτουν το ενεργειακό μας ισοζύγιο, καθώς και σε μία σειρά μέτρα που θα προσάρμοζαν ευρύτερα την ευρωπαϊκή οικονομία και κατά συνέπεια και την γεωργική της οικονομία, τόσο στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής όσο και σε κάποιες ευκαιρίες που προσφέρονταν για να γίνουν οι προσαρμογές αυτές.

Τέλος, από την προηγούμενη άνοιξη και μετά βρεθήκαμε ξαφνικά με τη διατροφική κρίση. Τώρα που οι τιμές άρχισαν να επανέρχονται  σε πιο λογικά πλαίσια, νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να ξαναδεί κανείς τις αναλύσεις της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας, που είναι όλες διαθέσιμες στο διαδίκτυο.

Το πρώτο πράγμα που αναφέραμε ως το μεγαλύτερο παράδοξο ήταν ότι η αύξηση της τιμής του σίτου και του ρυζιού, η μεγαλύτερη  σε σχέση με όλων των άλλων προϊόντων, πραγματοποιούνταν σε δύο προϊόντα στα οποία δεν υπήρχε αυξημένη ζήτηση. Κλασικό παράδειγμα, η Κίνα η οποία έχει μειώσει την κατανάλωσή της σε αυτά τα προϊόντα.

Δεύτερον, υπήρχαν επιπτώσεις από την παραγωγή των βιοκαύσιμων, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ήταν αυτή που ισχυριζόντουσαν ορισμένοι.

Τρίτον, φαινόταν ότι υπήρχε μία πολύ μεγάλη επίπτωση από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου όχι μόνο στα γεωργικά προϊόντα αλλά και σε μία σειρά άλλων προϊόντων διότι είχαμε μία πολύ σημαντική άνοδο της τιμής των εμπορευμάτων παντού και αυτό που είπαμε  επίσης είναι ότι στο μέλλον σίγουρα οι τιμές των γεωργικών προϊόντων θα είναι πάνω από αυτό που είχαμε συνηθίσει, αλλά σε καμία περίπτωση δεν προβλέπαμε τις συνθήκες μίας διατροφικής κρίσης.

Εκείνο που έχει σημασία, είναι ότι στα τρία βασικά πολιτικά ερωτήματα που έχει θέσει ο διαγνωστικός έλεγχος υπήρχαν διαφορετικές απαντήσεις σε διαφορετικά χρονικά στάδια και κάθε φορά και ένα διαφορετικό θέμα έμπαινε ως το καίριο.

Εκείνο που πρέπει να κρατήσετε είναι ότι και τα τρία βρίσκονται στον πυρήνα της συζήτησης που γίνεται αυτή την στιγμή για τον διαγνωστικό έλεγχο και θα παραμείνουν στον πυρήνα των συζητήσεων και για το τι θα γίνει στην ΚΑΠ μετά το 2013. Οι απαντήσεις όμως που δίνονται εξαρτώνται και από τις εξελίξεις που αντιμετωπίζουμε άμεσα.

Πριν προχωρήσω  στις προτάσεις που κάναμε, αναγκαστικά θα επιχειρήσω μία αξιολόγηση της ΚΑΠ σήμερα.

Είναι αλήθεια αυτό που ειπώθηκε από τον Πρόεδρο της ΠΑΣΕΓΕΣ ότι η εφαρμογή της νέας ΚΑΠ βρίσκεται ακόμη σε ένα πλαίσιο που δεν δίνει μία σίγουρη εικόνα για το τι έγινε σε όλους τους τομείς. Υπάρχουν όμως κάποιες ενδείξεις οι οποίες μας επιτρέπουν να βγάλουμε κάποια πρώτα συμπεράσματα.

Πρώτα από όλα το 90% της ενίσχυσης των παραγωγών είναι πλέον αποσυνδεδεμένο και στην συντριπτική τους πλειοψηφία οι παραγωγοί συμφωνούν με αυτό το σύστημα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν υπάρχουν επιπτώσεις σε κάποιους τομείς. Υπάρχουν παραδείγματα μείωσης της παραγωγής. Παρόλα αυτά όμως οι επιπτώσεις είναι κυρίως αρνητικές για τη βιομηχανία και τη μεταποίηση και όχι για τους μεμονωμένους παραγωγούς, διότι πλέον  ο παραγωγός όταν δεν είναι συνδεδεμένη η ενίσχυση με το τι θα παράγει, γνωρίζει ότι θα εξακολουθήσει να παίρνει αυτά που έπαιρνε πριν και για αυτό ακριβώς το λόγο στρέφεται πλέον πολύ πιο εύκολα σε αυτό που είναι πιο προσοδοφόρο σε αυτόν.

Δεύτερον: η πολλαπλή συμμόρφωση επιδρά θετικά στην γενικότερη αποδοχή της ΚΑΠ. Αυτό είναι ίσως λίγο δύσκολο να το δει κανείς στην περίπτωση της Ελλάδας γιατί τα λεφτά που παίρνουμε για την ΚΑΠ έρχονται απ' έξω, αλλά για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους που δίνουν τα λεφτά και που είχαν σε μεγάλο βαθμό ασκήσει εντονότατη κριτική στην παλιά ΚΑΠ - ιδίως με τις διαδοχικές διατροφικές κρίσεις- το γεγονός ότι τα λεφτά πλέον δεν συνδέονται με το προϊόν που παράγεις, αλλά με τον τρόπο που το παράγεις, έχει επιδράσει πολύ θετικά στην γενικότερη αποδοχή της ΚΑΠ και αυτό είναι σημαντικό να το κρατήσει κανείς για την συζήτηση μετά το 2013.

 Έτσι νομίζω ότι όταν θα μπούμε στην συζήτηση για το ιστορικό μοντέλο σε σχέση με το περιφερειακό, το βασικό ζήτημα δεν θα είναι πλέον πώς θα δικαιολογήσει κανείς το 2013 τη στήριξη ενός παραγωγού ο οποίος έχει σταματήσει να παράγει ή δεν είναι κατ' επάγγελμα γεωργός, καθώς:

Με την πρόταση που έχουμε κάνει δίνουμε στην κάθε χώρα μέλος τη δυνατότητα να ορίσει ποιος είναι ο κατ' επάγγελμα παραγωγός και ακόμα γίνεται σαφές ότι δεν μπορούν να ισχύουν ταυτόχρονα πολλαπλή συμμόρφωση και κατάργηση της παραγωγής (και αν αυτό δε το βρει ο εθνικός θα το βρει ο κοινοτικός έλεγχος).

Εκείνο όμως που είναι πολύ σημαντικό είναι ότι αυτή η συζήτηση ανάμεσα στο ιστορικό και το περιφερειακό μοντέλο έχει θέσει επί τάπητος ένα ζήτημα που πάντα υπήρχε στην ΚΑΠ και αναφέρεται στο ποιος παίρνει τι, στο θέμα δηλαδή της αναδιανομής τόσο στο εσωτερικό ενός κράτους-μέλους όσο και ανάμεσα στις χώρες-μέλη.

Ένα άλλο στοιχείο που έχει προκύψει από την ανάλυση που έχουμε κάνει και την αξιολόγηση της ΚΑΠ, είναι ότι ο ρόλος των μηχανισμών παρέμβασης έχει μειωθεί σημαντικά. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να καταργηθούν πλήρως, αλλά πρέπει να γίνει σαφές ότι δεν έχει καμία σχέση με αυτό που είχαμε συνηθίσει μέχρι τώρα και σε αυτό μεγάλο ρόλο έχουν παίξει και οι εξελίξεις των διεθνών αγορών και η σημαντική τάση των τιμών να είναι πιο ψηλά από τα παλαιά τους επίπεδα.

Τέλος, η ανάπτυξη της υπαίθρου ενισχύθηκε όχι μόνο με επιπλέον πόρους, τμήμα των οποίων προήλθε από το γενικότερο κοινοτικό προϋπολογισμό μέσω της διαφοροποίησης και την μεταφορά πόρων από το πρώτο στον δεύτερο πυλώνα - για όλες τις ενισχύσεις πάνω από 5.000 ευρώ - αλλά κυρίως με νέα μέτρα πολιτικής, και αυτό είναι πολύ σημαντικό να το κρατήσει κανείς.

Το διάγραμμα 1 συνοψίζει τις εκτιμήσεις μας για την αξιολόγηση της ΚΑΠ απαντόντας ταυτόχρονα σε δύο κεντρικά ερωτήματα: πρώτον στο τι γίνεται με τις δαπάνες της ΚΑΠ και δεύτερον στο τι γίνεται με τη διάρθρωση και με τον τρόπο ενίσχυσης της ΚΑΠ.

Το πρώτο πράγμα που μπορεί να δει κανείς σε αυτό το διάγραμμα είναι ότι όταν μιλάμε για την Ευρωπαϊκή Ένωση διαχρονικά, δεν μιλάμε για το ίδιο πράγμα. Μιλάμε για μία διαδοχική ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε χώρες μέλη,  με κράτη  που  έχουν μεγαλύτερο γεωργικό πληθυσμό από τα προηγούμενα, εκτός από την διεύρυνση του 1995, και χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα.

Όπως βλέπετε, στον αριστερό άξονα σε απόλυτους όρους οι δαπάνες για την ΚΑΠ αυξάνονται, ενώ στο δεξί άξονα φαίνεται ότι σαν ποσοστό του ΑΕΠ η ΚΑΠ έχει πέσει από το 0,65% περίπου στο 0,40% και θα πέσει και άλλο στο μέλλον. Κατά συνέπεια, υπάρχει μία μείωση της συμμετοχής της ΚΑΠ στον κοινοτικό προϋπολογισμό και επίσης στο ΑΕΠ. Εκείνο που είναι το πιο σημαντικό είναι το πού πάνε αυτά τα χρήματα.

Για τις εξαγωγικές επιδοτήσεις και την παρέμβαση, οι δαπάνες συνεχώς μειώνονται, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε εγκαταλείψει τους παραγωγούς στις ιδιοτροπίες της αγοράς, Αρχικά οι άμεσες ενισχύσεις πήγαν στον παραγωγό συνδεδεμένες με τον αριθμό των ζώων με την καλλιεργούμενη έκταση, και μετά σε ίσα ποσά με πλήρη αποσύνδεση, ενώ παράλληλα συνεχώς ενισχυόμενη είναι η συμμετοχή της ανάπτυξης της υπαίθρου στο σύνολο των δαπανών.

Πού βρίσκεται όμως ο διαφορετικός ρόλος των τιμών στήριξης; Στα διαγράμματα 2-3 διακρίνονται οι τιμές της παρέμβασης, οι τιμές αγοράς στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι αντιπροσωπευτικές διεθνείς τιμές για τον σίτο και το βόειο κρέας.

 

Όπως βλέπετε, στις σημερινές συνθήκες ακόμα και αν πέσουν οι τιμές από τα σημερινά υπερβολικά τους επίπεδα, η παρέμβαση δεν είναι πλέον αυτή που δείχνει στον παραγωγό τι πρέπει να παράγει και αυτό είναι μία από τις πιο θετικές εξελίξεις που έχουν γίνει στην Κοινή Αγροτική Πολιτική. Οι ίδιες οι τιμές της αγοράς είναι αυτές που το κάνουν. Αν οι τιμές πέσουν πολύ χαμηλά, υπάρχει πάντα μία κάποια σχετική στήριξη.

 Αν δει κανείς μία σειρά προβλέψεων στο μέλλον, οι τιμές της παρέμβασης δεν είναι αυτές που πρόκειται να καθορίσουν τι θα κάνουν οι παραγωγοί. Αυτό ισχύει κυρίως για το ρύζι και το σκληρό στάρι, όπου οι τιμές της αγοράς είναι πολύ πιο υψηλές από την οποιαδήποτε τιμή παρέμβασης και καμία κατάργησή τους δεν πρόκειται να έχει επιπτώσεις.  Διατηρούμε όμως στα σιτηρά ως τιμή παρέμβασης το αρτοποιήσιμο στάρι.

Τώρα, πώς προτείνουμε να προσαρμοστεί η ΚΑΠ σήμερα; Επαναλαμβάνω τις τρεις βασικές πολιτικές ερωτήσεις και άξονες: να γίνει η ενιαία ενίσχυση αποδοτικότερη και απλούστερη να προσαρμοστούν οι μηχανισμοί αγοράς στις νέες εξελίξεις και στις ευκαιρίες που δίνονται στους παραγωγούς και να απαντήσουμε στις νέες προκλήσεις, κυριότερες των οποίων είναι η κλιματική αλλαγή και η διαχείριση  των υδάτινων πόρων.

Σχετικά με το καθεστώς της ενιαίας ενίσχυσης, επειδή υπήρχε κάποιος φόβος για αυτό που είχαμε ονομάσει, έξυπνα αλλά κατά την γνώμη μου επίσης λανθασμένα στην Ελλάδα ως "γεωργία της ξάπλας", εντάχθηκαν μία σειρά διατάξεις στο ενιαίο σύστημα ενίσχυσης που ήταν τρομακτικά γραφειοκρατικές και σε βάρος των παραγωγών. Όλα αυτά απλοποιούνται, αλλά δεν θα τα αναλύσω περαιτέρω καθώς οι περισσότεροι συμφωνούν με αυτά.

Το βασικότερο στοιχείο που θα πρέπει να κρατήσετε αφορά το  ποια είναι η συζήτηση σήμερα και το ποια θα είναι στο μέλλον αναφορικά πάντα με το σύστημα των ενισχύσεων.

Εδώ τα δύο υπάρχοντα μοντέλα έχουν μία πολύ απλή λογική. Το ιστορικό μοντέλο λέει στον παραγωγό: ότι έπαιρνες στο παρελθόν θα παίρνεις και σήμερα και θα κάνεις εσύ τις αναγκαίες προσαρμογές για να δεις τι θα εξακολουθήσεις να κάνεις στο μέλλον. Το θετικό αυτού του μοντέλου; Δεν επιδρά ούτε στην αξία της γης ούτε στο εισόδημα του παραγωγού γιατί εναπόκειται στον ίδιο η προσαρμογή της παραγωγής. Το αρνητικό; Όσο περνάει ο καιρός τόσο αυξάνεται η κριτική σχετικά με το υπό ποια λογική ενισχύεται ένας παραγωγός σήμερα με βάση το τι έκανε πριν πέντε ή πριν δέκα χρόνια.

Το άλλο μοντέλο είναι το περιφερειακό. Ποιο είναι το εκ πρώτης όψεως θετικό; Κάθε παραγωγός παίρνει τα ίδια λεφτά ανά εκτάριο είτε στα πλαίσια μίας χώρας, είτε στα πλαίσια συγκεκριμένων περιοχών. Και το αρνητικό; Ότι υπάρχουν μία σειρά θεμάτων που συνήθως τα αφήνει ο κόσμος για εμάς τους οικονομολόγους να τα εξετάσουμε τα οποία εντούτοις επιδρούν σημαντικά σε αυτό το μοντέλο. Αναλυτικότερα, είναι πολύ πιο απλό να εφαρμόσεις ένα τέτοιου είδους μοντέλο σε μία χώρα όπως η Δανία που συν τοις άλλοις είναι και πολύ ομοιόμορφη, γιατί μπορείς να δίνεις τα ίδια λεφτά σε όλους τους παραγωγούς, κάποιος θα χάσει λίγο, κάποιος θα κερδίσει λίγο, αλλά μακροπρόθεσμα θα γίνουν οι αναγκαίες προσαρμογές ευκολότερα.

Πάρτε τώρα ως παράδειγμα την Αγγλία. Στην Αγγλία αρχικά ήθελαν να εφαρμόσουν ένα μοντέλο έτσι ώστε όλη η χώρα να αποτελεί μία περιφέρεια. Παρόλα αυτά η Σκωτία, η Ουαλία και η Βόρεια Ιρλανδία έχουν τα δικά τους μοντέλα και θυμηθείτε αναφερόμαστε μόνο στην Αγγλία. Για ποιο λόγο έκαναν τρεις περιφέρειες; Ποιός είναι ο ρόλος των τριών περιφερειών; Στο βορρά παίρνουν 80 ευρώ ανά εκτάριο, στο νότο 200 με 240 ή ίσως να είναι και κοντά στα 300 ευρώ. Αν σε όλη την Αγγλία εφάρμοζαν το ίδιο ακριβώς επίπεδο ενίσχυσης ανά εκτάριο, θα υπήρχε μία πολύ μεγάλη μεταφορά πόρων στους παραγωγούς του βορρά που συμβαίνει να είναι και μεγαλογαιοκτήμονες.

Εδώ θα ήθελα να ανοίξω μία παρένθεση για τα θέματα διανομής των επιδοτήσεων και ιδιαίτερα για την στατιστική του λεγόμενου 20% και 80% (ποσοστού δικαιούχων και ποσού επιδοτήσεων που τους αντιστοιχεί). Όντως το 20% των παραγωγών παίρνει το 80% των επιδοτήσεων με βάση τη συμμετοχή τους στην αξία της παραγωγής, γιατί αυτό σημαίνει να επιδοτείσαι με βάση την ιστορική σου παραγωγή. Αλλά αν προχωρήσουμε σε ένα μοντέλο ομοιόμορφης ενίσχυσης τότε ένα άλλο 20% των παραγωγών πάλι θα παίρνει το 80% των ενισχύσεων, αυτή τη φορά όμως θα είναι εντελώς διαφορετικοί παραγωγοί.

 Κατά συνέπεια τα πράγματα είναι λίγο πιο περίπλοκα από ότι γενικώς πιστεύεται.

Ένα άλλο θέμα που εξετάζουμε αλλά στο οποίο δεν θα μείνω καθόλου είναι η πολλαπλή συμμόρφωση. Απλά θέλω να σας πω πως οι περισσότερες αλλαγές που γίνονται είναι υπέρ των αγροτών καθώς αφορούν τη διαγραφή μία σειρά διατάξεων και άρθρων τα οποία δεν είχαν καμία σχέση με τους παραγωγούς. Ένα στοιχείο που πρέπει να κρατήσουμε για την περίπτωση της Ελλάδας αφορά τις καλές γεωργικές και περιβαλλοντικές συνθήκες, στις οποίες προστίθενται θέματα διαχείρισης των υδάτινων πόρων το οποίο προφανώς συνεπάγει μία σειρά προκλήσεων για την Ελλάδα, ιδίως σε ένα πιο μακροπρόθεσμο πλαίσιο.

Πρόκληση για την Ελλαδα δείχνει να είναι και η πρόταση για τα κατώτερα όρια ενισχύσεων (για τα ανώτερα προφανώς και δεν υπάρχει πρόβλημα). Αλλά θυμηθείτε το εξής: το 2006 σε επίπεδο ΕΕ το 0,3% των παραγωγών πήρε το 13% των ενισχύσεων και το 13% των παραγωγών το 0,3% των ενισχύσεων. Όπως μπορείτε και εσείς οι ίδιοι να καταλάβετε το  πρόβλημα επικεντρώνεται  στα δύο άκρα της κατανομής των ενισχύσεων.

Αυτό που έχουμε προτείνει είναι στις μεγάλες ενισχύσεις να μην υπάρχει πλέον ένα όριο πάνω από το οποίο δεν παίρνεις τίποτα, αλλά να υπάρχει μία προοδευτική διαφοροποίηση αντίστοιχη με μία προοδευτική φορολογία σε αυτόν που παίρνει πάνω από 100.000, 200.000 ή 300.000 ευρώ. Αυτό αφορά κυρίως χώρες σαν τη Γερμανία, την Ουγγαρία και σε μεγάλο βαθμό την Τσεχία.

 Όσον αφορά  τώρα τις μικρές ενισχύσεις τονίζω πως ο στόχος μας δεν ήταν και δεν είναι οι μικροί παραγωγοί, αλλά τα μικρά ποσά των ενισχύσεων. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο και δώσαμε στα κράτη-μέλη το δικαίωμα να επιλέξουν μεταξύ των κριτηρίων του  ενός εκταρίου ή των 250 ευρώ. Διακόσια πενήντα ευρώ αντιστοιχούν σε 20 ευρώ το μήνα, και προσωπικά πιστεύω ότι, άν όντως υπάρχει αγρότης στην Ελλάδα που ζει με 20 ευρώ το μήνα, κάποιο άλλο σύστημα ενίσχυσης είτε μέσω της ανάπτυξης της υπαίθρου είτε μέσω άλλων διαρθρωτικών προγραμμάτων θα είναι πολύ πιο αποδοτικό  από το να του δίνονται  τέτοιου είδους ποσά. Εν ολίγοις, αυτός είναι ο στόχος της σχετικής πρότασης και μπορεί πραγματικά να βοηθήσει διότι από τη μια τα χρήματα  παραμένουν στην χώρα-μέλος και από την άλλη  βοηθά πολύ στην αντιμετώπιση της κριτικής που αφορά το κόστος διαχείρισης του συστήματος.

Τώρα περνώ σε δύο διαγράμματα (4-5) τα οποία δείχνουν όχι μόνο το τι συζητείται τώρα, αλλά και τη συζήτηση για το τι θα γίνει μετά το 2013.

Η Ελλάδα αυτή την στιγμή βρίσκεται επικεφαλής των χωρών με βάση το ποσό ενίσχυσης ανά εκτάριο, περίπου 700 ευρώ. Με βάση τα στοιχεία που έχω τώρα -τα στοιχεία αλλάζουν κάθε χρόνο- κάποιες από τις νέες χώρες μέλη, η Εσθονία για παράδειγμα, μπορεί να βρίσκεται στα 70 ευρώ ανά εκτάριο και ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι 250. Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι εξισώνουμε την ενίσχυση ανά εκτάριο παντού. Δεν νομίζω ότι εκπλήσσεται κανείς αν δει τις χώρες που κερδίζουν. Πρώτη είναι η Ρουμανία, μετά έρχεται η Εσθονία, η Πολωνία, και όλες οι άλλες είναι κυρίως νέες χώρες μέλη. Ούτε θα υπάρχει μεγάλη έκπληξη αν δει ποιοί χάνουν: Γερμανία, Γαλλία και επίσης η Ελλάδα.

Το χαρακτηριστικό της Ελλάδας είναι ότι αν κοιτάξει κανείς τη μέση ενίσχυση ανά παραγωγό, που είναι μόνο 3.000 ευρώ, είναι από τις τελευταίες χώρες, ενώ από τις πρώτες είναι η Δανία και η Τσεχία γεγονός που δείχνει το πόσο πολύπλοκη είναι η κατάσταση της αναδιανομής των επιδοτήσεων.

Η απόφαση του πώς θα δίνονται οι ενισχύσεις και σε τι βαθμό, είναι μία πολιτική απόφαση, καθώς έχει να κάνει με την αναδιανομή των ενισχύσεων στο εσωτερικό των χωρών μελών και ανάμεσα στις χώρες μέλη. Και είναι μία συζήτηση που έτσι και αλλιώς θα γίνει.

Όταν γίνει αυτή η συζήτηση αξίζει να προσέξτε δύο πράγματα: πρώτον ότι οι ενισχύσεις κεφαλοποιούνται στην αξία της γης, όπως δείχνουν και μία σειρά αναλύσεις που έχουν γίνει εκτός Επιτροπής και που δείχνουν ότι η μεγαλύτερη πτώση που θα υπάρξει σε περίπτωση που καταργηθούν οι ενισχύσεις θα είναι στην τιμή της γης. Το δεύτερο σημείο στο οποίο πρέπει να δοθεί προσοχή είναι ότι είναι αρκετά πολύπλοκος ο τρόπος με τον οποίο μπορεί κανείς να μεταβεί στο περιφερειακό μοντέλομ τόσο ως προς το πώς το θα το κάνει όσο και ως προς τη μεταβατική περίοδο που απαιτείται.

Ως προς αυτό, επιτρέψτε μου μία άλλη παρένθεση. Πριν γίνει καν η πρόταση της Επιτροπής, είχε δημοσιευθεί μία μελέτη μετά τη συνεργασία ενός γερμανικού και ενός ολλανδικό πανεπιστημίου μαζί με ένα δίκτυο περιβαλλοντικών οργανώσεων στην Ευρώπη λεγόμενη "Σενάριο 2020" σχετικά με το τι θα γίνει το 2020 στην ευρωπαϊκή γεωργία αν κάνουμε μία σειρά από συγκεκριμένες υποθέσεις 

Ένα απο τα σενάρια ήταν και η πλήρης κατάργηση της ΚΑΠ. Αυτό είναι κάτι που θέλει έτσι και αλλιώς μια ομάδα χωρών-μελών και το οποίο επαναλαμβάνει σε κάθε περίπτωση.

Ας δούμε λοιπόν, τι θα γίνει σύμφωνα με αυτή την μελέτη. Η ευρωπαϊκή γεωργία δεν εξαφανίζεται. Το αντίθετο. Υπάρχουν τομείς οι οποίοι ενισχύουν την παραγωγή τους και την κάνουν πιο ανταγωνιστική. Αν εξαιρέσει κανείς προϊόντα όπως τον καπνό που ήδη έχει υποφέρει, ή το βαμβάκι,  ως προς τα υπόλοιπα συνολικά, υπάρχει πλεονέκτημα αν το δει κανείς ως ευρωπαϊκή γεωργία.

Αλλά ταυτόχρονα συμβαίνουν τα εξής: εγκαταλείπεται η γεωργία σε μία σειρά μειονεκτικών περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγχρόνως υπάρχουν σημαντικές αρνητικές περιβαλλοντικές συνέπειες στις πιο ανταγωνιστικές περιοχές. Με άλλα λόγια,  η ευρωπαϊκή γεωργία κερδίζει σε ανταγωνιστικότητα σε βάρος όμως της περιφερειακής και της περιβαλλοντικής της ισορροπίας.

Και αυτή είναι μία από τις απαντήσεις που έχουμε δώσει στο ερώτημα γιατί συνεχίζουμε να δίνουμε τις ενισχύσεις. Τις δίνουμε λόγω του εισοδήματος των παραγωγών ή τις δίνουμε λόγω των δημοσίων αγαθών; Υπάρχουν δύο σαφέστατα διαφορετικές σχολές σκέψης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δικιά μας απάντηση είναι ότι αυτό είναι ψευτοδίλημμα, διότι αν καταργηθεί η ΚΑΠ και το εισόδημα θα υποφέρει αλλά και το περιβάλλον. Άρα, ενώ υπάρχει σαφέστατα ένα πρόβλημα στόχευσης των ενισχύσεων, υπάρχει και ένας πολύ συγκεκριμένος λόγος για τον οποίο πρέπει να δίνονται.

 Παρόμοιας φύσης είναι και το πρόβλημα της βαθμιαίας κατάργησης των ποσοστώσεων γάλακτος, όπου θα υπάρξουν πολύ σημαντικές διαφορές στις πτώσεις των τιμών ανά χώρα μέλος και περιοχή(Διάγραμμα 6).

Για αυτό και προτείνουμε ειδικά μέτρα σε εκείνες τις περιοχές στις οποίες οι τιμές θα πέσουν περισσότερο.

Και ολοκληρώνω με τις νέες προκλήσεις, οπού εδώ υπάρχει και η έκπληξη του διαγνωστικού ελέγχου της ΚΑΠ αν θέλετε.  Οι κλιματικές αλλαγές και οι επιπτώσεις τους, μεταξύ των οποίων και η ανάγκη μίας πιο ορθολογικής χρήσης των υδάτινων πόρων θέτουν επιτακτικά το δίλημμα. Θα είναι καλύτερο να πάρουμε μία απόφαση για αυτά τα θέματα μετά το 2010 ή πιο σύντομα; Έτσι και αλλιώς, όποτε και αν ληφθεί η απόφαση, να μην έχει κανείς αμφιβολία από το πού θα προέρχονται οι πόροι για τη στήριξη των σχετικών μέτρων, είτε γίνει με την μορφή διαφοροποίησης είτε γίνει σαν αποτέλεσμα μιας μελλοντικής συζήτησης για την διάρθρωση του προϋπολογισμού.

Εκείνο που πρέπει να κρατήσετε είναι ότι σχετικά μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων υπάρχουν ήδη για την ανάπτυξη της υπαίθρου. Όλα πάνε άμεσα στους παραγωγούς. Δεν είναι μέτρα που πάνε κυρίως στη μεταποίηση, είναι μέτρα τα οποία κυρίως βοηθούν τους παραγωγούς να αναπτύξουν εκείνα τα προγράμματα που θα τους βοηθήσουν στο να προσαρμόσουν την παραγωγή τους. Σίγουρα είναι ένα από τα πιο δύσκολα θέματα συζήτησης στο Συμβούλιο, ιδίως γιατί επηρεάζει τις νέες χώρες μέλη πολύ διαφορετικά από ότι τις παλιές, αλλά είναι και μία ερώτηση που έτσι και αλλιώς έχει ήδη τεθεί.

Τελειώνοντας, θα σας παρότρυνα να ρίξετε μία ματιά στις σχετικές αναλύσεις που συνοδεύουν την πρόταση της Επιτροπής, διότι σε αυτές εμπεριέχονται αναλύσεις που θε επηρεάσουν και την συζήτηση που θα γίνει για την μετά το 2013 ΚΑΠ. Μπορείτε να συμβουλευτείτε τις ιστοσελίδες που παρουσιάζω στο Διάγραμμα 7.

Ευχαριστώ πολύ.

 

 

 

Οι θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το μέλλον της ΚΑΠ

 

κα. Κατερίνα Μπατζελή, Ευρωβουλευτής

 

 

ΚΟΙΝΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: «Κοινή» ή

«από κοινού» πολιτική;

 

Δεν είναι περίοδος διευθετήσεων αλλά περίοδος ριζικών προτάσεων

 

Αγροτική Πολιτική: Μια βασική, διαχρονική, διαρθρωτική, εμπορική πολιτική.

 

«Κοινές» ή «από κοινού» πολιτικές;

• Μία ενίσχυση των πολιτικών αγροτικής ανάπτυξης σε συνδυασμό με εθνική συγχρηματοδότηση δημιουργεί μία γεωργία πολλαπλών ταχυτήτων και ποικιλόμορφων γεωργικών μοντέλων.
• Μία μεταφορά πόρων στην πολιτική αγροτικής ανάπτυξης από τις άμεσες ενισχύσεις αποδυναμώνει την ανταγωνιστικότητα, την εμπορικότητα και την ποιότητα των τροφίμων και των γεωργικών προϊόντων γενικότερα.
• Η σταθεροποίηση των γεωργικών δαπανών στα πλαίσια των εθνικών φακέλων εφαρμόζοντας παράλληλα την πλήρη αποσύνδεση θα πρέπει να συνδυαστεί με ενισχυμένα μέτρα παραγωγικής δραστηριότητας.
• Η πολιτική της διαφοροποίησης αλλά και της περιφερειοποίησης έχουν νόημα και αποτέλεσμα μόνο και εφόσον συνδυαστούν με μέτρα αγοράς και με μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων.
• Η διατήρηση των ενισχύσεων του 1ου πυλώνα είναι σκόπιμο να συμπληρωθεί με επιπλέον πολιτικές που σταθεροποιούν τις αγορές, εγγυώνται την ασφάλεια του εισοδήματος από αθέμιτο ανταγωνισμό και φυσικές καταστροφές.
• Η δημιουργία ανεξάρτητων τομεακών Ταμείων στα πλαίσια του πυλώνα I μπορεί συγκυριακά να δημιουργεί ασφάλεια στην ΚΑΠ αλλά μελλοντικά την οδηγεί σε διάσπαση.
• Η πολιτική διαχείρισης των εισροών αλλά και η παρακολούθηση των τιμών παραγωγού/καταναλωτή είναι κομβικό σημείο για την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας αλλά και της οργάνωσης της αγοράς με διαφανείς και σαφείς ελεγκτικούς μηχανισμούς.
• Η εξισορρόπηση της διαχείρισης των γεωργικών και αστικών περιοχών αποτελεί στόχο μιάς ολοκληρωμένης περιφερειακής ανάπτυξης.
• Η σημερινή Κοινή Αγροτική Πολιτική δεν μπορεί από μόνη της να συγχρηματοδοτήσει πολιτικές όπως αυτές των κλιματικών αλλαγών, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της πολιτικής περιβάλλοντος.
• Η μελλοντική στήριξη της ΚΑΠ μετά το 2013 οδηγεί σε μία πιο σύνθετη συνεργασία και συντονισμό των Ταμείων αγροτικής πολιτικής και των υπόλοιπων Διαρθρωτικών Ταμείων.

• Η ενοποίηση των δύο Αγροτικών Ταμείων (πυλώνας I και πυλώνας II) μετά το 2014 θα οδηγήσει σε σημαντικό περιορισμό μέτρων αγοράς αλλά και ενισχυμένης συνυπευθυνότητας των παραγωγών στην διαχείριση της γεωργίας.
• Η αναδιανομή των επιδοτήσεων μεταξύ κρατών μελών, περιφερειών και γεωργών είναι πολιτική ισότιμης διαχείρισης των κοινοτικών πόρων και ο πυρήνας μιας «κοινής» πολιτικής.

• Η δυνατότητα εθνικής «επιλογής» μέτρων και πολιτικών από ένα πακέτο επιλέξιμων κοινοτικών πολιτικών οδηγεί σε μία γεωργική πολιτική «a la carte» με προοπτική πλέον μιας διαχείρισης «από κοινού».

 

1. Αναδιανομή ή ανακατανομή των κοινοτικών αγροτικών επιδοτήσεων;

α)         Η αναδιανομή των κοινοτικών αγροτικών επιδοτήσεων διεκδικείται ως πολιτική εξισορρόπησης των περιφερειακών και εισοδηματικών αποκλίσεων, ανισότητες για τις οποίες άλλωστε "κατηγορείται" η μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενη κοινοτική πολιτική. Προκύπτουν όμως σημαντικά ερωτήματα για τη μεθοδολογία που πρέπει να ακολουθηθεί έτσι ώστε να μη δημιουργηθούν κοινωνικές αδικίες. Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν ορισμένα πρότυπα αναδιανομής:

• Αναδιανομή κοινωνικού χαρακτήρα, δηλαδή ενιαία εισοδηματική στήριξη ανά δικαιούχο.
• Αναδιανομή εισοδηματικής σταθερότητας, δηλαδή ενιαία ενίσχυση ανά εκτάριο.

Η πολιτική δέσμευση για την κατοχύρωση μιας νέας μορφής στήριξης είναι ότι η γεωργία είναι δημόσιο αγαθό.

 

β) Η ανακατανομή των κοινοτικών αγροτικών επιδοτήσεων προωθείται κυρίως από χώρες μέλη ή περιφέρειες οι οποίες επιθυμούν να ενισχύσουν τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης εφόσον ήδη το μεγαλύτερο μέρος των αγροτικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και επιχειρήσεών τους είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικό.

Μία ανακατανομή των αγροτικών πόρων απαιτεί κοινωνική και πολιτική συναίνεση των ίδιων των αγροτών, μείωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών, προώθηση χρηματοπιστωτικών μέτρων διευκόλυνσης των παραγωγών και των φορέων τους και στοχευμένες ολοκληρωμένες πολιτικές για να ενισχυθεί τελικά η ανταγωνιστικότητα της αγροτικής οικονομίας.

2. Διαχείριση Κρίσεων: κοινοτική ή εθνική πολιτική στήριξης αγορών και εισοδημάτων;

• Αποτελεί προτεραιότητα η προώθηση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο ενός κεντρικού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων έτσι ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να μπορέσει να προωθήσει ένα παγκόσμιο αγροτικό μοντέλο, αναπτυξιακό, οικονομικό, κοινωνικό και εμπορικό. Το μοντέλο αυτό θα πρέπει να βασίζεται:

• Σε ένα σύστημα πολιτικής διαχείρισης κρίσεων λαμβάνοντας υπόψη την πραγματική προσφορά και ζήτηση
• Σε ένα σύστημα προσδιορισμού και προβλέψεων των διεθνών τιμών με τη δημιουργία ειδικού οργανισμού

o        Σε ένα σύστημα παρακολούθησης της πολιτικής σχεδιασμού και παραγωγής τροφίμων σε συνδυασμό με εκείνη της παραγωγής βιοκαυσίμων.

• Πέραν της πολιτικής του ΕΛΓΑ, είναι απολύτως απαραίτητο να προωθηθεί σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο η σύσταση ενός Ταμείου Ασφάλισης φυτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής το οποίο θα στηρίζει άμεσα το αγροτικό εισόδημα από τις έντονες διακυμάνσεις των αγροτικών τιμών στην αγορά ή και από φυσικές καταστροφές.
• Στη χρηματοδότηση του ταμείου οι παραγωγοί θα πρέπει να διασφαλίσουν τους καλύτερους όρους στήριξης δεδομένου ότι οι αιτίες που προκαλούν την κρίση είναι πέραν των δικών τους ευθυνών
• Η εγγύηση του εισοδήματος των γεωργών πρέπει να αποτελεί ηθική και πολιτική δέσμευση.

3. Η σύγκλιση τιμών παραγωγού και τιμών καταναλωτή είναι κομβικής διαρθρωτικής σημασίας στην εισοδηματική πολιτική.

• Διαχρονικά παρουσιάζεται σε εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο μια έντονη απόκλιση των τιμών που λαμβάνει ο παραγωγός από την αγορά και εκείνων που πληρώνει ο καταναλωτής.
• Είναι αναγκαία η εύρεση "χρυσής τομής" και η χρήση "δαμόκλειου σπάθης" για τη χάραξη σαφούς αγροτικής, εμπορικής και πολιτικής ανταγωνισμού για την καταπολέμηση της κερδοσκοπίας.
• Το κράτος και οι οργανώσεις θα πρέπει να συμμετέχουν στην συνεχή παρακολούθηση και εκτίμηση των ευκαιριών των μελλοντικών αγορών σε νέα γεωργικά προϊόντα και να προστατεύουν τους γεωργούς από μονοπωλιακές συμπεριφορές περιορισμένου αριθμού αγοραστών και προμηθευτών γεωργικών προϊόντων. Πρέπει ακόμη να εξασφαλίζουν διαφάνεια και ιχνηλασιμότητα των διαδικασιών, των προγραμμάτων και της διακίνησης των προϊόντων.

4. Κόστος εισροών ορίζει τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα.

• Οι τιμές τόσο των εισροών στη γεωργία, όσο και των τροφίμων βρίσκονται στα ψηλότερα επίπεδα της τελευταίας τριακονταετίας ενώ η προσφορά ορισμένων συντελεστών παραγωγής, όπως της γης και των υδάτων, μειώνεται χωρίς εύκολη αντικατάστασή τους.
• Το κόστος των εισροών αυξάνεται όταν μάλιστα η γεωργική παραγωγή σε παγκόσμιο επίπεδο διοχετεύεται και στην παραγωγή βιοκαυσίμων ή όταν οι μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και τα «επιθετικά κεφάλια» επενδύουν σε εύκολες αγορές, όπως αυτής της γεωργίας.
• Οι γεωργοί μπορούν συγκεντρωτικά να ανταπεξέλθουν λόγω της στήριξης τους από την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και από τις  εθνικές επιτρεπόμενες ενισχύσεις.
• Η πετρελαϊκή κρίση επιβαρύνει το σύνολο της γεωργικής, κτηνοτροφικής και αλιευτικής παραγωγής.
• Απαιτούνται πολιτικές και ελεγκτικά συστήματα ώστε να υπάρξουν κίνητρα για νέες επενδύσεις καινοτόμες, ποιοτικές, υψηλής τεχνολογίας, σπάζοντας έτσι «την κατάρα», της αύξησης της αποεπένδυσης των τελευταίων περίπου δέκα ετών.

Ενόψει των εμφανών αυτών προβλημάτων με συγκρουσιακά για την κοινωνία αποτελέσματα δεν μετράει πλέον η πολιτική βούληση αλλά το πολιτικό «πρέπει».

• Οι κοινοτικοί πόροι του Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης πρέπει να συνδέονται αμιγώς με τη γεωργική παραγωγή, το περιβάλλον, την ανταγωνιστικότητα και τις οργανώσεις παραγωγών.
• Δεν είναι κατανοητό γιατί ο προϋπολογισμός της ΚΑΠ δεν πρέπει να καλύπτει νέες πολιτικές, όπως π.χ. αυτή των κλιματικών αλλαγών.

 

5.                   Marketing - Πολιτική προώθηση - η αρχή ή το τέλος μιας σύγχρονης αγροτικής πολιτικής;

• Η ενσωμάτωση στρατηγικών marketing στον τρόπο λειτουργίας των γεωργικών αγορών, είτε σε ατομικό είτε σε επίπεδο των οργανώσεών τους, θα πρέπει να αποτελεί υψηλή προτεραιότητα.
• Προέχει, στο πλαίσιο αυτό :
  • Μία αλλαγή της νοοτροπίας, της ενημέρωσης και της εκπαίδευσης του αγροτικού κόσμου που θα τους ωθήσει σε καινοτόμες μεθόδους marketing
  • Η δημιουργία γραφείων με την ευθύνη των οργανώσεων, με υψηλού επιπέδου στελέχωση που θα ασχολούνται με την προώθηση της εμπορίας
  • Η ενδυνάμωση της ικανότητας των γεωργών να έχουν πρόσβαση σε καινοτόμες στρατηγικές marketing όπως η άμεση εμπορία και τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια πώλησης των προϊόντων τους στην εγχώρια και διεθνή αγορά
  • Ενθάρρυνση των γεωργών να κινηθούν, πέραν της παραγωγής και εμπορίας παραδοσιακών προϊόντων, στην παροχή (πώληση) όλων των υπηρεσιών που μπορούν να παρέχουν, από τον αγροτουρισμό μέχρι τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες, από την παραγωγή ενέργειας μέχρι την προστασία του τοπίου ή οτιδήποτε άλλο επιθυμούν οι πολίτες και καταναλωτές.
  • Η διαχείριση κρίσεων μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντική για τις στρατηγικές του αγροτικού marketing.

 

Θα κλείσω αναφέροντας ορισμένες τροπολογίες που έχω καταθέσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

 

-          Ενισχυμένος 1^ος Πυλώνας της ΚΑΠ

-          Κατά της συγχρηματοδότησης του 1^ου Πυλώνα της ΚΑΠ

-          Κατά της ενίσχυσης της διαφοροποίησης

-          Η υπάρχουσα διαφοροποίηση να έχει αναδιανεμητικό χαρακτήρα

 

• Τα ποσά που προκύπτουν από την διαφοροποίηση για τους παραγωγούς άνω των 5.000 ευρώ και μεταφέρονται στον β΄ πυλώνα θα πρέπει να ανακατανέμονται στο σύνολό τους μεταξύ των κρατών μελών και όχι εν μέρει όπως προτείνει η Επιτροπή. Μάλιστα, στην ανακατανομή αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και το κριτήριο των νεοεισερχόμενων γεωργών, των κατά κύριο επάγγελμα γεωργών, των οικογενειακής μορφής εκμεταλλεύσεων και να συνυπολογίζεται πέραν των καλλιεργούμενων εκτάσεων και ο αριθμός των εκτρεφόμενων ζώων.

 

• Τα ποσά που προκύπτουν από πρόστιμα για λόγους μη ορθής εφαρμογής των κανόνων πολλαπλής συμμόρφωσης δεν επιστρέφουν στο Κοινοτικό Γεωργικό Ταμείο αλλά παραμένουν στο σύνολό τους στο κράτος μέλος, μεταφέρονται στο εθνικό απόθεμα και ανακατανέμονται σε γεωργούς κατά κύριο επάγγελμα και σε νεοεισερχόμενους αγρότες.

 

• Μείωση στο 30%, από 50% που προτείνει η Επιτροπή, του ποσοστού της ενιαίας ενίσχυσης που μπορεί να ανακατανεμηθεί μεταξύ των γεωργών, στο πλαίσιο της περιφερειοποίησης.

 

• Θέσπιση αποτελεσματικών και ενισχυμένων μέτρων για τη διαχείριση των κινδύνων που οφείλονται τόσο σε φυσικά φαινόμενα όσο και σε διατάραξη της αγοράς αλλά και μέτρων ασφάλισης της φυτικής και ζωικής παραγωγής.

 

• Η χρηματοδότηση των νέων μέτρων θα πρέπει να συμπληρώνει τα υφιστάμενα γεωργοασφαλιστικά συστήματα και συστήματα διαχείρισης κρίσεων και όχι να τα αντικαθιστά. Συμπερίληψη των πυρκαγιών και των πλημμυρών στους επιδοτούμενους κινδύνους.

 

• Αύξηση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες τόσο της εθνικής όσο και της κοινοτικής χρηματοδοτικής συμμετοχής στα μέτρα διαχείρισης κρίσεων και ασφάλισης της παραγωγής. Κάθε παραγωγός μπορεί να καλύπτει και επιπλέον κινδύνους, ανάλογα με το ύψος της εισφοράς του και τα ασφαλιστικά προϊόντα. Δυνατότητα να συνάπτονται ομαδικά συμβόλαια ασφάλισης.

 

• Κατάργηση της μεταφοράς των επιδοτήσεων καπνού στον β΄ πυλώνα της ΚΑΠ, δηλαδή στην Αγροτική Ανάπτυξη. Εν τούτοις, τα κράτη μέλη που το επιθυμούν, που ήδη έχουν αποφασίσει να μεταφέρουν τους πόρους του καπνού και έχουν παράλληλα καθορίσει πώς θα τους αξιοποιήσουν σε προγράμματα αναδιάρθρωσης προς όφελος των καπνοπαραγωγικών περιοχών, θα μπορούν να εφαρμόσουν τις αποφάσεις τους. Η ευέλικτη διατύπωση αποσκοπεί στην ευκολότερη υιοθέτηση της πρότασης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρήσει αμετάβλητες τις σημερινές επιδοτήσεις των καπνοπαραγωγών μετά το 2009. Σε κάθε περίπτωση, οι καπνοπαραγωγοί θα πρέπει να εξαιρεθούν από επιπλέον μειώσεις στο πλαίσιο της διαφοροποίησης.

 

• Στην περίπτωση που το κράτος μέλος έχει επιλέξει την μεταφορά μέρους των επιδοτήσεων καπνού στον 2ο πυλώνα της ΚΑΠ, τα δικαιώματα ενιαίας αποδεσμευμένης ενίσχυσης που έχουν προκύψει από πριμοδοτήσεις καπνού, εξαιρούνται από την εφαρμογή της περιφερειοποίησης.

 

• Περισσότερο ευέλικτη και απόλυτα διαφανής εφαρμογή των ειδικών ενισχύσεων που χρηματοδοτούνται από παρακράτημα 10% της ενιαίας ενίσχυσης. Στους δικαιούχους των ειδικών ενισχύσεων θα πρέπει να περιλαμβάνονται όλοι οι γεωργοί αλλά κατά προτεραιότητα οι νεοεισερχόμενοι και οι πλήρους απασχόλησης καθώς και οι οργανώσεις τους και να εξασφαλίζεται ισότιμη μεταχείριση μεταξύ των καλλιεργητών και κτηνοτρόφων. Στα επιλέξιμα μέτρα θα πρέπει να προστεθούν η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η παραγωγή όχι μόνο ποιοτικών αλλά και ασφαλών προϊόντων, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και του marketing των γεωργικών προϊόντων, η διατάραξη της παραγωγής και του κόστους των εισροών καθώς επίσης και οι περιοχές όπου εφαρμόζονται προγράμματα αναδιάρθρωσης καπνοπαραγωγής και βαμβακοπαραγωγής. Θα πρέπει επίσης, να γίνεται αναφορά και στην αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων που θίγουν τους παραγωγούς καπνού σε ευαίσθητες περιοχές όπως επίσης και στους κτηνοτρόφους όλων των περιφερειών.

 

• Εξαίρεση και των νησιών του Ιονίου Πελάγους από το μέτρο της διαφοροποίησης, ευνοϊκή ρύθμιση που ήδη εφαρμόζεται βάσει της μεταρρύθμισης του 2003 για τα νησιά του Αιγαίου.

 

 

 

Ιστορικό ή Περιφερειακό Μοντέλο των ενισχύσεων της ΚΑΠ: Σενάρια και Εφαρμογές

 

κ. Γιάννης Τσιφόρος , Γενικός Διευθυντής ΠΑΣΕΓΕΣ

 

1. Εισαγωγή

 

Όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με την πρόταση Κανονισμού της Επιτροπής για τον "έλεγχο υγείας της ΚΑΠ", κάθε κράτος μέλος έχει τη δυνατότητα να επιλέξει τον τρόπο κατανομής των ενισχύσεων μεταξύ ιστορικού και περιφερειακού μοντέλου. Ως  "ιστορικό" μοντέλο, εννοείται η  καταβολή των ενισχύσεων με βάση τα ιστορικά δικαιώματα των παραγωγών, σε συγκεκριμένη περίοδο αναφοράς. Ως "περιφερειακό", εννοείται το σύνολο των ενισχύσεων μιας περιφέρειας ενός κράτους μέλους δια του συνόλου της επιλέξιμης έκτασης της περιφέρειας. Προσδιορίζεται έτσι μια "μοναδιαία περιφερειακή αξία" δικαιώματος (€/Ηα), που κατανέμεται ίδια, ανάλογα με την επιλέξιμη έκταση κάθε δικαιούχου παραγωγού της περιφέρειας αυτής, με αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια.

 

Τα κράτη μέλη, σύμφωνα με την πρόταση του Κανονισμού (άρθρο 47), έχουν την ευχέρεια να προσδιορίσουν το είδος και το μέγεθος της περιφέρειας που θα επιλέξουν για την εφαρμογή του περιφερειακού μοντέλου. Η επιλογή ωστόσο αυτή οφείλεται να πραγματοποιηθεί με αντικειμενικά και αμερόληπτα κριτήρια, όπως η θεσμική ή διοικητική δομή τους ή/και το περιφερειακό γεωργικό δυναμικό.

 

Σε κάθε περίπτωση πάντως, η επιλογή του περιφερειακού μοντέλου οφείλεται να αποφασιστεί από το κράτος μέλος, το αργότερο την 1^η Αυγούστου του 2009 και η εφαρμογή μπορεί να ξεκινήσει από το 2010 και έπειτα, υποχρεωτικά, σε τρία ετήσια στάδια (2010, 2011 και 2012). Για τη μετάβαση από το ένα έτος στο επόμενο τίθενται ποσοστιαία όρια. Έτσι, σε περίπτωση επιλογής μετάβασης από το ιστορικό στο περιφερειακό μοντέλο, η μείωση της αξίας οποιουδήποτε δικαιώματος ενίσχυσης δεν μπορεί να υπερβεί, το πρώτο έτος εφαρμογής, το 2010, το 50% (άρθρο 48 παρ. 1). Το ίδιο ισχύει για κάθε ένα από τα επόμενα ετήσια στάδια, έτσι ώστε η διαφορά μεταξύ της αρχικής αξίας και της εφαρμοστέας τελικής κάθε ετήσιου σταδίου, να μην υπερβαίνει το 50% (άρθρο 49, παρ. 3).

 

Πρόκειται για τη λεγόμενη υβριδική εφαρμογή, ένα μείγμα δηλαδή ιστορικού και περιφερειακού μοντέλου, εντός ορίων.

 

Η νομική βάση εφαρμογής της περιφερειακής κατανομής των δικαιωμάτων υπήρχε ήδη στον Κανονισμό 1782/2003, αλλά τα περισσότερα κράτη μέλη επέλεξαν την εφαρμογή του ιστορικού μοντέλου, όπως : η Αυστρία (2005), το Βέλγιο (2005), η Ιρλανδία (2005), η Ιταλία (2005), η Πορτογαλία (2005), το Ηνωμένο Βασίλειο (για τη Σκωτία και την Ουαλία, 2005), η Γαλλία (2006), η Ελλάδα (2006), η Ολλανδία (2006) και η Ισπανία (2006).

 

Την επιλογή εφαρμογής μοντέλου σε περιφερειακή βάση (κατ' αποκοπή καθεστώς ενίσχυσης με βάση τα ποσά που έλαβαν οι παραγωγοί μιας περιοχής κατά την περίοδο αναφοράς) επέλεξαν η Μάλτα (2007) και η Σλοβενία (2007).

Την εφαρμογή υβριδικού μοντέλου (μείγμα των δύο προσεγγίσεων με στατικό τρόπο) έχουν ήδη επιλέξει η Δανία (2005), το Λουξεμβούργο (2005), η Σουηδία (2005) και το Ηνωμένο Βασίλειο για τη Βόρεια Ιρλανδία (2005), ενώ την εφαρμογή με δυναμικό τρόπο επέλεξαν η Γερμανία (2005), το Ηνωμένο Βασίλειο (Αγγλία, 2005) και η Φινλανδία (2006).

 

2. Σκοπός και αντικείμενο μελέτης

 

Σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής για τον έλεγχο υγείας της ΚΑΠ, τονίζεται ότι η ΠΑΣΕΓΕΣ έχει σαφώς ταχθεί υπέρ του ιστορικού μοντέλου των ενισχύσεων. Κρίθηκε ωστόσο σκόπιμο να πραγματοποιηθεί ειδική μελέτη, με σκοπό να καταγραφούν και να αξιολογηθούν εναλλακτικά σενάρια και επιλογές προσαρμογής από το ιστορικό μοντέλο των ενισχύσεων των παραγωγών στο περιφερειακό, σε επίπεδο χώρας, στις 13 Περιφέρειες της χώρας και στους επιμέρους Νομούς.

 

Στη μελέτη αυτή, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη, θα συνεκτιμηθούν παράλληλα στα σενάρια μετάβασης από το ιστορικό στο περιφερειακό μοντέλο οι επιπτώσεις και άλλων ζητημάτων της πρόσφατης πρότασης της Επιτροπής για τον έλεγχο υγείας της ΚΑΠ, όπως η σταδιακή αύξηση της διαφοροποίησης, οι επιπτώσεις από την εφαρμογή του κατώτερου επίπεδου στήριξης, αλλά και από τη μείωση της οροφής των ενισχύσεων. Θα συνεκτιμηθεί επίσης η ενδεχόμενη περικοπή των ενισχύσεων των καπνοπαραγωγών από το 2010.

 

3. Μεθοδολογία της μελέτης

 

Επιλέγονται σενάρια εφαρμογής του περιφερειακού μοντέλου των ενισχύσεων των παραγωγών, δικαιούχων δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης, τα οποία ενεργοποιήθηκαν το 2006 και δηλώθηκαν το 2007, ως εξής :

 

3.1 Σενάριο σταδιακής μετάβασης από το ιστορικό μοντέλο στο περιφερειακό, υιοθετώντας την εφαρμογή της περιφερειοποίησης σε επίπεδο χώρας, θεωρώντας τη χώρα ως μια περιφέρεια, στην οποία θα κατανεμηθούν, σταδιακά, τα δικαιώματα.

 

3.2 Σενάριο σταδιακής μετάβασης από το ιστορικό μοντέλο στο περιφερειακό, στα τρία ετήσια προκαθορισμένα στάδια (2010, 2011 και 2012), όπως ορίζονται στην αναφερόμενη πρόταση Κανονισμού, με εφαρμογή στο επίπεδο κάθε μίας από τις 13  Περιφέρειες της χώρας, αλλά και σε κάθε ένα από τους αναφερόμενους Νομούς.

 

3.3 Για κάθε ένα από τα αναφερόμενα σενάρια, συγκεντρώνονται και παρουσιάζονται τα απαιτούμενα στοιχεία, με εφαρμογή επιμέρους επιλογών, για την προσέγγιση της μοναδιαίας περιφερειακής αξίας σε κάθε ένα από τρία ετήσια προκαθορισμένα στάδια, σύμφωνα με τα επιτρεπόμενα όρια ετήσιας αναθεώρησης των ενισχύσεων που ορίζονται στην πρόταση Κανονισμού της Επιτροπής.

 

3.4 Ως επιλογές προσδιορίζονται τρεις περιπτώσεις σταδιακής προσαρμογής από το ιστορικό στο περιφερειακό μοντέλο : α) Ήπια επιλογή μετάβασης, β) Μέτρια επιλογή μετάβασης, γ) Έντονη επιλογή μετάβασης.

 

3.4 Για κάθε σενάριο, αλλά και για κάθε μία από τις αναφερόμενες ως άνω επιμέρους επιλογές, τα απαιτούμενα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν, θα καταχωρηθούν σε μια παραμετροποιημένη βάση δεδομένων, ώστε να είναι δυνατή η εύχρηστη επιλογή από την ΠΑΣΕΓΕΣ της βέλτιστης, κατά την κρίση της, επιλογής.

 

4. Παραδοχές

 

Για την εφαρμογή ενός σεναρίου για την κατανόηση  των επιπτώσεων της μετάβασης από στο ιστορικό στο περιφερειακό μοντέλο υιοθετούνται ορισμένες απαραίτητες παραδοχές ώστε να υπάρξουν ασφαλή συμπεράσματα, πολύ κοντά στην πραγματικότητα, όταν δηλαδή θα είναι διαθέσιμα όλα τα στοιχεία του 2008.

 

1^η Παραδοχή: Θα χρησιμοποιηθούν στους υπολογισμούς τα δικαιώματα του 2007 και οι επιλέξιμες εκτάσεις που δηλώθηκαν από τους παραγωγούς την ίδια περίοδο. Τα δικαιώματα του 2007 και οι επιλέξιμες εκτάσεις θα θεωρηθούν ως δικαιώματα και επιλέξιμες εκτάσεις του 2009.

 

2^η Παραδοχή: Όλοι οι βοσκότοποι που έχουν δηλωθεί το 2007  θα θεωρηθούν στο επίπεδο του 1.000.000 Ha, ως εν δυνάμει επιλέξιμες εκτάσεις, μια και στην εφαρμογή ενός μοντέλου περιφερειακής κατανομής η πιθανότητα να χρησιμοποιηθούν για την ενεργοποίηση δικαιωμάτων είναι σχεδόν βεβαία.

 

3^η Παραδοχή: Η κατανομή και ταξινόμηση των παραγωγών σε σχέση με την λήψη των άμεσων ενισχύσεων (0 έως 5.000 €, 5001έως 10.000 € κ.ο.κ) )  θα θεωρηθεί ότι ακολουθεί σε όλους τους Νομούς της χώρας την ίδια κατανομή. Ως εκ τούτου για την εφαρμογή ενός σεναρίου θα ληφθούν υπόψη οι συνολικές πληρωμές της ενιαίας ενίσχυσης του 2007 που έλαβαν οι παραγωγοί.

 

4^η Παραδοχή: Η συνιστώσα του καπνού σε όλους τους παραγωγούς της χώρας το έτος 2007 παραμένει ακριβώς ίδια με την συνιστώσα του 2006 και ως εκ τούτου δεν θεωρείται ότι υπήρξαν μεταβολές από Νομό σε Νομό ένεκα των μεταβιβάσεων του 2007.

 

5^η Παραδοχή: Τα ποσοστά μείωσης των ιστορικών δικαιωμάτων των παραγωγών από το 2009 στο 2012  με την εφαρμογή του μοντέλου περιφερειοποίησης θα είναι τα ακόλουθα : 2009-0%, 2010-40%, 2011-70% και 2012-100% (Σενάριο ήπιας μετάβασης).

 

6^η Παραδοχή: Τα ποσοστά αύξησης της διαφοροποίησης έως το 2013, ακολουθούν τις προτάσεις του σχετικού Κανονισμού της Επιτροπής.

 

6. Παρουσίαση τρέχουσας κατάστασης

 

Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας απορροφά το μεγαλύτερο μέρος των ενισχύσεων (498,5 εκατ. €) καλύπτοντας το 23% περίπου του συνόλου της χώρας. Ακολουθεί η Περιφέρεια της Θεσσαλίας (332 εκατ. €), με σημαντικά μικρότερο ποσοστό (15%) και έπεται η Κρήτη (12,3%).

 

Χαρακτηριστικό είναι το διάγραμμα που ακολουθεί, με την κατανομή των ενισχύσεων για κάθε Περιφέρεια.

Σημειώνεται ότι σε πέντε Περιφέρειες το ποσοστό των ενισχύσεων κυμαίνεται σε μικρά ποσοστά, από 1-4% περίπου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ορισμένες (όπως η Δυτική Μακεδονία και η Ήπειρος) που παρουσιάζουν, όπως είναι γνωστό, αναπτυξιακή υστέρηση. Οι διαφορές πάντως μεταξύ των Περιφερειών παρουσιάζουν σημαντική απόκλιση (από 23% έως 1%) και αυτό, όπως είναι αυτονόητο, οφείλεται στη διαφορετική παραγωγική τους διάρθρωση και μέγεθος, σε σχέση πάντοτε με το ύψος των ιστορικών δικαιωμάτων που κατοχυρώθηκαν σε κάθε ένα από τους αντίστοιχους επιμέρους κλάδους φυτικής και ζωικής παραγωγής.

 

Η κατανομή των δικαιούχων παραγωγών σε κάθε Περιφέρεια αλλάζει την τρέχουσα εικόνα, μια και εδώ η Κρήτη διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό σε πλήθος (134.749) και σε ποσοστό (16%), όπως φαίνεται και στο διάγραμμα, όπου παρουσιάζεται το επίπεδο των ενισχύσεων κάθε Περιφέρειας, μαζί με τον αντίστοιχο αριθμό παραγωγών.

Μεγαλύτερες ωστόσο διακυμάνσεις παρουσιάζονται μεταξύ των Νομών της ίδιας Περιφέρειας ως προς το ύψος των ενισχύσεων. Στη Στερεά Ελλάδα, για παράδειγμα, η Ευρυτανία εισπράττει πολύ μικρό ύψος ενισχύσεων (3 εκατ. € περίπου) σε σχέση με το πολλαπλάσιο της Φθιώτιδας (110 εκατ. €). Σημαντικές διακυμάνσεις εξάλλου παρατηρούνται και σε άλλες Περιφέρειες, όπως στη Θεσσαλία, με σημαντική απόκλιση μεταξύ της Λάρισας (157 εκατ. €) και της Μαγνησίας (44 εκατ. €), στο Βόρειο Αιγαίο (Λέσβος με 32 εκατ. €, έναντι των 2,5 εκατ. € της Χίου) και στην Κρήτη (Ηράκλειο με 116 εκατ. €, έναντι των 35 εκατ. € του Λασιθίου). Σχετική ομοιογένεια, συγκριτικά, παρουσιάζεται μεταξύ των Νομών της Κεντρικής Μακεδονίας και εκείνων της Ανατ. Μακεδονίας Θράκης.

 

7. Παρουσίαση περιφερειακής κατανομής (προκαταρκτικές εκτιμήσεις)

 

7.1 Εάν η χώρα θεωρηθεί ως μια Περιφέρεια η μοναδιαία περιφερειακή αξία το 2009 υπολογίζεται ίση με 587,5 €/Εκτάριο (58,75 €/στρέμμα), με την παραδοχή ότι 1.000.000 εκτάρια από βοσκοτόπους θα χρησιμοποιηθούν για ενεργοποίηση δικαιωμάτων. Εκτιμώντας ωστόσο την περικοπή των ενισχύσεων του καπνού, από το 2010 και θεωρώντας τη χώρα ως μια Περιφέρεια, τότε  η μοναδιαία περιφερειακή αξία το 2009 υπολογίζεται ίση με 528,53 €/Εκτάριο (52,85 €/στρέμμα), μειωμένη κατά 10% περίπου σε σχέση με την προηγούμενη, πάντοτε με την παραδοχή ότι 1.000.000 εκτάρια από βοσκοτόπους θα χρησιμοποιηθούν για ενεργοποίηση δικαιωμάτων.

 

Σε αυτή την περίπτωση η κατανομή των ενισχύσεων στις Περιφέρειες, παρουσιάζει την εικόνα που φαίνεται στο διάγραμμα που ακολουθεί.

7.2 Από τον υπολογισμό για κάθε Περιφέρεια μιας μοναδιαίας περιφερειακής αξίας, με βάση την ενίσχυση και την αντίστοιχη επιλέξιμη έκταση, παρατηρείται σημαντική διαφοροποίηση της αξίας αυτής μεταξύ των Περιφερειών. Η υψηλότερη ανήκει στην Κρήτη (874,89 €/εκτάριο) και η χαμηλότερη στο Νότιο Αιγαίο (313,18 €/εκτάριο), όπως φαίνεται στο διάγραμμα που ακολουθεί.

Με βάση τη μοναδιαία αξία κάθε Περιφέρειας και μετά την αφαίρεση των ενισχύσεων του καπνού από το 2010, σύμφωνα πάντα με τις παραδοχές που έχουν επισημανθεί προηγούμενα, υπολογίζεται το επίπεδο της ενίσχυσης κάθε Περιφέρειας, και συγκρίνεται με το επίπεδο του ιστορικού μοντέλου. Όπως προκύπτει, διαπιστώνονται σημαντικές μεταβολές, που προέρχονται από τη μείωση των ενισχύσεων του καπνού, μια και από ένα συνολικό επίπεδο ενισχύσεων ύψους 2.192 εκατ. € - που θεωρείται ως επίπεδο ιστορικού μοντέλου το 2009, να προσεγγίζεται επίπεδο ενισχύσεων ύψους 2.003 εκατ. € το 2012 (-189 εκατ. €).

 

Τη μεγαλύτερη μείωση σε σχέση με το ιστορικό μοντέλο, όπως παρουσιάζεται και στο διάγραμμα που ακολουθεί, υφίσταται η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (- 88,5 εκατ. €) και ακολουθούν στη σειρά η Δυτική Ελλάδα (-36 εκατ. €) - επηρεαζόμενη άμεσα από την εφαρμογή της μείωσης των ενισχύσεων του καπνού, η Στερεά Ελλάδα (-19 εκατ. €), η Θεσσαλία (-18,3 εκατ. €), η Ανατολική Μακ.-Θράκη (-16 εκατ. €) και η Δυτική Μακεδονία (-9 εκατ. €). Μικρότερες απώλειες υφίσταται η Πελοπόννησος (-2 εκατ. €), ενώ σχεδόν ουδέτερες, ή με πολύ μικρές απώλειες παραμένουν οι άλλες Περιφέρειες (Ιόνια Νησιά, Ήπειρος, Βόρειο Αιγαίο, Αττική, Νότιο Αιγαίο, Κρήτη).  

Στη συνέχεια, με αφετηρία την μοναδιαία ενίσχυση κάθε Περιφέρειας και την εφαρμογή της στην επιλέξιμη έκταση κάθε επιμέρους Νομού, προσδιορίζεται το ύψος της ενίσχυσης που αναλογεί.

 

Παρατηρείται σημαντική μεταβολή μεταξύ των Νομών κάθε Περιφέρειας. Για παράδειγμα στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος, υφίσταται σημαντική αναδιανομή ενισχύσεων, με αποτέλεσμα η απώλεια στον Νομό Αιτωλοακαρνανίας, να μεταφέρεται κυρίως στο Νομό Αχαΐας (+13 εκατ. €) και κατά ένα μικρότερο μέρος στο Νομό Ηλείας (+5 εκατ. €). Ανάλογες μεταβολές υφίστανται και στην Στερεά Ελλάδα, όπου την απώλεια της Φθιώτιδας (-34 εκατ. €) καρπώνεται η Εύβοια (+14 εκατ. €). Στην Πελοπόννησο, όπου δεν υφίστανται περικοπές από τις ενισχύσεις του καπνού, η μείωση των ενισχύσεων της Μεσσηνίας (-22 εκατ. €) πρέπει να συσχετιστεί με την αύξηση της ενίσχυσης της Αρκαδίας (+11 εκατ. €) και της Λακωνίας (+6 εκατ. €). Ανάλογο επίπεδο μεταβολών διαπιστώνεται στην Κεντρική Μακεδονία, όπου μειώνονται σημαντικά οι ενισχύσεις στο Νομό Πιερίας (-42 εκατ. €), στις Σέρρες (-27 εκατ. €) και στην Πέλλα (-26 εκατ. €), ενώ αυξάνεται η ενίσχυση στη Χαλκιδική (+15 εκατ. €). Στην Ανατολική Μακ.-Θράκη η σημαντική μείωση των ενισχύσεων στην Ροδόπη (-32 εκατ. €) συνοδεύεται από σημαντική αύξηση της ενίσχυσης στον Έβρο (+14 εκατ. €).

 

 

 

 

 

 

8. Επισημάνσεις

 

Από την ανάλυση και την παρουσίαση των στοιχείων, είναι προφανές ότι με την περιφερειοποίηση προκύπτει σημαντική αναδιανομή εισοδήματος, τόσο μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, όσο και μεταξύ των Νομών. Οπωσδήποτε, χρειάζεται μεγαλύτερο εύρος ανάλυσης στο επίπεδο μεταξύ των Νομών και των παραγωγών, ώστε να είναι δυνατή η προσέγγιση του θέματος στην παραγωγική βάση επιμέρους περιοχών, όπου και εκεί θα έχουμε πιθανότατα σημαντικές αποκλίσεις.

 

Σε κάθε περίπτωση πάντως κρίνεται αναγκαίο, πριν από την επιλογή οποιουδήποτε σεναρίου εφαρμογής, να προσδιοριστούν οι στόχοι που επιδιώκονται με την περιφερειοποίηση της ενιαίας ενίσχυσης. Γενικά, αναγνωρίζονται τρεις βασικές επιδιώξεις, που συνδέονται με το περιεχόμενο, με τους σκοπούς της ενιαίας ενίσχυσης στο πλαίσιο της ΚΑΠ.

 

α) Η ενιαία ενίσχυση συνδέεται με το εισόδημα των παραγωγών, εκτιμώντας, στο επίπεδο της ευρωπαϊκής γεωργίας, την κυριαρχία του οικογενειακού χαρακτήρα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Παράλληλα, οφείλεται να εκτιμηθεί η στήριξη που παρέχει η ενιαία ενίσχυση στις μικρού μεγέθους εκμεταλλεύσεις, που αποτελούν την πλειοψηφία στην ΕΕ-27, αλλά και η προτεραιότητα που αποκτά η στήριξη των κατά κύριο επάγγελμα γεωργών, που αποτελούν τον κορμό της αγροτικής παραγωγής σε πολλές χώρες, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας.

β) Οι άμεσες ενισχύσεις εκτιμώνται και ως αποζημίωση των παραγωγών για τη συμμόρφωσή τους στις απαιτήσεις της πολλαπλής συμμόρφωσης, των ορθών γεωργικών πρακτικών και άλλων υποχρεώσεων, που αντανακλούν στην προσφορά περιβαλλοντικών υπηρεσιών, δημόσιου, κοινωνικού, χαρακτήρα. Πρόκειται για τη λεγόμενη περιβαλλοντική διάσταση των ενισχύσεων.

 

γ) Η ενιαία ενίσχυση εκτιμάται ως στοιχείο αποζημίωσης των παραγωγών σε σχέση με τα υψηλότερα επίπεδα διατροφικής ασφάλειας που επιβάλλεται να ακολουθούν οι παραγωγοί στην Ε.Ε., αντισταθμίζοντας μέρος του κόστους πλήθους κανονιστικών υποχρεώσεων για την υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων.

 

Σε κάθε περίπτωση πάντως, μπορεί να δοθεί διαφορετική βαρύτητα μεταξύ των επιδιώξεων που μπορούν να επιλεγούν, ανάλογα με τις πολιτικές προτεραιότητες που τίθενται, εξετάζοντας συνδυασμούς αντικειμενικών κριτηρίων, κριτηρίων σύγκλισης και συνοχής για την περίπτωση μετάβασης από το ιστορικό προς το περιφερειακό μοντέλο των ενισχύσεων.

 

Ζήτημα εξαιρετικά σύνθετο και πολύπλοκο, που οπωσδήποτε χρειάζεται περισσότερη ανάλυση, την οποία η ΠΑΣΕΓΕΣ σκοπεύει να συνεχίσει, έτσι ώστε να αποκτήσει τεκμηριωμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα έγκαιρα, πριν από την 1^η Αυγούστου του 2009, τότε που η χώρα πρέπει οριστικά να αποφασίσει τη δική της επιλογή.  

 

 

 

 

 

 

Ανακεφαλαίωση - Συμπεράσματα

 

Κ. Γιάννης Κολυβάς, Διευθυντής Γραφείου Βρυξελλών ΠΑΣΕΓΕΣ

 

 Είχαμε σήμερα  μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα  Ημερίδα,  με αξιόλογους εισηγητές, τους οποίους η ΠΑΣΕΓΕΣ ευχαριστεί για τη συμβολή τους, για ένα σημαντικό θέμα το οποίο αναμένεται να επηρεάσει τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή γεωργία άμεσα, αλλά και στην πέραν του 2013 περίοδο.

 

Στην ενακτήρια ομιλία του ο Πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ, κ. Τζανέτος Καραμίχας , αφού άσκησε κριτική στην μέχρι σήμερα λειτουργία της νέας ΚΑΠ (ανενεργοί αγρότες, συρρίκνωση παραγωγής με κυριότερα θύματα τον καπνό και τα τεύτλα, υπέρμετρη γραφειοκρατεία), ανέφερε για τον προτεινόμενο Διαγνωστικό Έλεγχο της ΚΑΠ, ότι δεν αποκαθιστά αδικίες του παρελθόντος, δεν έχει αναδιανεμητικό χαρακτήρα, διέπεται από γραφειοκρατική αντίληψη και γενικά στερείται πολιτικής φυσιογνωμίας. Ζήτησε σταθερότητα πολιτικής και μια άλλη ΚΑΠ, που θα απαντά  στις απαιτήσεις των καταναλωτών, χωρίς να αγνοεί το εισόδημα των παραγωγών. Μια νέα ΚΑΠ με πολιτική φυσιογνωμία, με ενεργούς αγρότες, μια ευρωπαϊκή γεωργία που θα παρέχει διατροφική επάρκεια στους λαούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα συμβάλλει στην απασχόληση και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Για την αγροτική ανάπτυξη, ο Πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ ζήτησε να έχει γεωργοκεντρικό και όχι υπαιθροκεντρικό χαρακτήρα, γιατί δε νοείται ζωντανή ύπαιθρος χωρίς αγρότες.

 

Ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Αλέξανδρος Κοντός, παρουσίασε τις ελληνικές θέσεις, όπως αυτές προωθούνται στη διαβούλευση στο  Συμβούλιο Υπουργών και στην Επιτροπή και αναφέρθηκε στην πολύ καλή συνεργασία που έχει το Υπουργείο με την ΠΑΣΕΓΕΣ στη διαμόρφωση αυτών των θέσεων.

Οι ελληνικές θέσεις συνοψίζονται ως εξής :

 

ü      Να μην εξαιρούνται από τις επιδοτήσεις οι μικρές ελληνικές αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

ü      Να διατηρηθεί αμετάβλητο το ισχύον σήμερα ποσοστό διαφοροποίησης, τουλάχιστον μέχρι το 2013.

ü      Να αποκατασταθεί η αδικία που έγινε στον τομέα του καπνού.

ü      Να απλοποιηθεί το καθεστώς της Αποσυνδεδεμένης Ενιαίας Ενίσχυσης και να ισχύσει μια πιο ευέλικτη εφαρμογή του.

ü      Να διατηρηθεί το καθεστώς της μεταβίβασης των ειδικών δικαιωμάτων, όπως αυτό ισχύει σήμερα.

 

Το λόγο πήρε στη συνέχεια ο Γενικός Γραμματέας των COPA - COGECA, κ. Pekka Pesonen, ο οποίος και παρουσίασε τη θέση των Αγροτικών Ευρωπαϊκών Οργανώσεων για το Διαγνωστικό Έλεγχο της ΚΑΠ. Παρά το γεγονός ότι οι τελικές θέσεις των COPA - COGECA είναι προϊόν συμβιβασμού και παρά τις δυσκολίες που υπάρχουν σε μια διεθνή Οργάνωση 27 Κρατών και 76 Εθνικών Οργανώσεων να καλύψει τις πολιτικές θέσεις όλων των εμπλεκόμενων,  μέσα στις θέσεις των COPA - COGECA έχουν ενσωματωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό τα ελληνικά αιτήματα και οι ελληνικές θέσεις και σαν παράδειγμα ανέφερε το αίτημα των COPA/COGECA για την αποκατάσταση της αδικίας που έγινε στον καπνό το 2004, με την προβλεπόμενη  μεταφορά απο το 2010 του 50% των άμεσων ιστορικών ενισχύσεων των καπνοπαραγωγών, στα προγράμματα της  Ανάπτυξης της Υπαίθρου.

 

Ο Προϊστάμενος του Τμήματος Ανάλυσης Γεωργικής Πολιτικής και Προοπτικών της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Αναστάσιος Χανιώτης , παρουσίασε την πρόταση της Επιτροπής και αναφέρθηκε στις νέες δυνατότητες της αγοράς που ανοίγονται με την υιοθέτηση της πρότασης. Για τους στόχους της πρότασης, ο κ. Χανιώτης ανέφερε ότι ο Διαγνωστικός Έλεγχος της ΚΑΠ στοχεύει ιδίως :

 

ü      Να κάνει το καθεστώς της Ενιαίας Αποσυνδεδεμένης  Ενίσχυσης αποδοτικότερο και απλούστερο.

ü      Να προσαρμόσει τους μηχανισμούς της  αγοράς στις νέες εξελίξεις και ευκαιρίες.

ü      Να απαντήσει στις νέες προκλήσεις (π.χ. κλιματικές αλλαγές, διαχείριση νερού, κλπ)

 

Απαντώντας στον Πρόεδρο της ΠΑΣΕΓΕΣ για τους ανενεργούς αγρότες, ο κ. Χανιώτης ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ανενεργοί αγρότες και πολλαπλή συμμόρφωση δε συμβιβάζονται. Αν την αντίφαση αυτή δεν την εντοπίσουν οι εθνικές ελεγκτικές αρχές, τότε θα την αποκαλύψει ο κοινοτικός έλεγχος». 

 

Στη συνέχεια η Ευρωβουλευτής κα Κατερίνα Μπατζελή,  αναφέρθηκε στις θέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και παρουσίασε προτάσεις για ενισχυμένο Πρώτο Πυλώνα και αναδιανεμητικό χαρακτήρα της υπάρχουσας διαφοροποίησης, ενώ  τάχθηκε κατά της ενίσχυσης της σημερινής διαφοροποίησης και της συγχρηματοδότησης του Πρώτου Πυλώνα της ΚΑΠ.

 

Τέλος, ο Γενικός Διευθυντής της ΠΑΣΕΓΕΣ, κ.Γιάννης Τσιφόρος, παρουσίασε τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης της ΠΑΣΕΓΕΣ για τον τρόπο που καταβάλεται σήμερα η στήριξη με βάση το ιστορικό μοντέλο και τί θα σήμαινε για τη χώρα μας η εφαρμογή της περιφερειοποίησης. Από τα πρώτα συμπεράσματα προκύπτει ότι το Περιφερειακό Μοντέλο οδηγεί σε σημαντική αναδιανομή εισοδήματος τόσο μεταξύ των παραγωγών, όσο και μεταξύ των περιφερειών. Η μελέτη της ΠΑΣΕΓΕΣ θα εμπλουτισθεί και με άλλες παραμέτρους και προσομοιώσεις για οριστικές αποφάσεις πριν την τελική επιλογή της χώρας (01/08/2009).

 

Συνοψίζοντας τις εργασίες της Ημερίδας, ο προϊστάμενος του Γραφείου της ΠΑΣΕΓΕΣ στις Βρυξέλλες, κ.Γιάννης Κολυβάς, κατέληξε στα παρακάτω συμπεράσματα:

 

ü      Ο προτεινόμενος Διαγνωστικός Έλεγχος της ΚΑΠ μπορεί να μην είναι μια νέα μεταρρύθμιση, εντούτοις επιφέρει σημαντικές μεταρρυθμίσεις  που θα επηρεάσουν τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Γεωργία και άμεσα και μετά το 2013. Ιδιαίτερα σημαντικό γεγονός είναι η μεταβίβαση της ευθύνης - αρμοδιότητας της Επιτροπής στα Κράτη-Μέλη για να αποφασίσουν σε ποιούς και πώς θα κατανέμουν την παρεχόμενη στήριξη.

 

ü      Η Ευρώπη δε θα εγκαταλλείψει τη Γεωργία της και θα παρέχει στήριξη και πέραν του 2013, γιατί η Γεωργία είναι κάτι πολύ περισσότερο από παραγωγή τροφίμων και επιδοτήσεις. Είναι η διατήρηση της ζωντανής Υπαίθρου,  είναι η προστασία του περιβάλλοντος, είναι ο κοινωνικός ιστός, είναι η απασχόληση, είναι η πολιτιστική κληρονομιά, κλπ.

        Για το λόγο αυτό η Κοινή Αγροτική Πολιτική οφείλει να

        παρέχει στήριξη και ανταμοιβή στους ευρωπαίους αγρότες  

        και για αυτή την προσφορά τους αναγνωρίζοντας τη

        συμβολή τους  στη διατήρηση αυτών των διαχρονικών αξιών

       της Ευρώπης

 

ü      Ο Πρώτος Πυλώνας της ΚΑΠ είναι το ίδιο απαραίτητος όσο και ο δεύτερος. Οι δύο Πυλώνες είναι συμπληρωματικοί και όχι ανταγωνιστικοί. Η αγροτική ανάπτυξη πρέπει να έχει γεωργοκεντρικό χαρακτήρα και όχι υπαιθροκεντικό. Όσα έργα υποδομής και να γίνουν στην ύπαιθρο για αναψυχή του αστικού πληθυσμού, δεν πρόκειται να έχουμε ποτέ ζωντανή Ύπαιθρο, αν δεν έχουμε ανθρώπους να ζούν εκεί. Για να ζήσουν όμως εκεί άνθρωποι πρέπει να έχουν εισόδημα.

 

ü      Λόγω της ανομοιογένειας της παραγωγής στη χώρα μας και του βαθμού στήριξής της,  οποιαδήποτε άλλη επιλογή καταβολής της στήριξης, πέραν του ιστορικού μοντέλου,  θα οδηγήσει σε σημαντική αναδιανομή εισοδήματος τόσο μεταξύ των παραγωγών, όσο και μεταξύ των περιφερειών. Αυτή την προοπτική η ΠΑΣΕΓΕΣ θα την αναλύσει με τη δέουσα σοβαρότητα πριν καταλήξει σε οριστική απόφαση.